بعد از آن آن حضرت صلي الله عليه وسلم در احاديث مستفيضه كه حجت به آن قائم شود فرمودند كه ابوبكر صديق است و عمر و عثمان شهيد [1] پس از اينجا مبرهن گشت كه اين عزيزان افاضل امت اند و ايشان را رياست معنوي بر سائر مسلمين متحقق است.

و در معني اين آيت آيات و احاديث بسيار است متفق در اين مضمون که امت مرحومه منقسم است به سه قسم:

اول مقربين و سابقين سر دفتر مسلمين اند و صديقان و شهيدان از جمله مقربان و سابقان اند و اين عزيزان از جمله صديقان و شهيدان اند تا جاي كه تواتر در هر مقدمه متحقق شده است و به اين نوع استدلال اشاره منقول است از حسن بصري وابو العاليه قالا في قوله تعالي:"اهدنا الصراط المستقيم"رسول الله وصاحباه [2] .

باز در سورهء تحريم [3] قراءة ابي بن كعب اين بود كه وصالح المؤمنين ابوبكر وعمر. عن ابن عباس قال كان ابي يقرءها وصالح المؤمنين ابوبکر وعمر [4] ، و سواد اعظم از مفسّرين صالح المؤمنين را به اين هر دو بزرگ تفسير كرده اند قال ذلك من الصحابة ابن مسعود وابن عباس وبريدة الاسلمي وابوامامة ومن التابعين سعيد بن جببير وعكرمة وميمون بن مهران والحسن البصري ومقاتل بن سليمان [5] وكفي بهم قدوةً.

(3) - اشاره به آيه: 4 سوره ي مبارکه تحريم است.