علم قرآن، و علم ايمان يعني اركان پنجگانه اسلام با توقيت اوقات و تعيين آداب و مانند آن، و علم معاد يعني شرح احوال برزخ و حشر و جنت و نار، و علم احسان يعني از قوالب عبادات به ارواح آن و از صوَر طاعات به انوار آن ترقي نمودن و نام احسان امروز طريقت و معرفت است، و علم شرائع در تدبير منازل و سياست مدن و طريق معاش، و علم اخلاق، و علم آداب، و علم فِتن يعني حوادث آئنده، و علم فضائل اعمال، و علم مناقب عمّال و اين همه علوم را به وجهي شرح و تفضيل داد و شائع و مشهور گردانيد كه با قاصي و داني و صغير و كبير و ذكي و غبي رسيد، الا هر بي نصيبي كه شقاوت ازلي او را در گرفته باشد. و تربيت فرمود اهل زمان خود را تا آنكه اهل بَدو و سكان صحراء محسنين و مقربين گشتند، و اين تربيت به فيض صحبت با بركت بود، و امر معروف و نهي منكر در هر حالتي به قدر آن حالت.
و به همين منن عظمي كه اشاره واقع شد در اين آيت اگر عمري در تأمل بگذراني مثل اين منقّح و محصل نيابي.
مقدمه خامسه: بيان آنكه حالتي كه به سبب آن غير نبي با نبي تشبّه كند چيست، و اعانت كلي پيغمبر در اموري كه پيغامبر براي او مبعوث شده و به اعتناء تمام آنرا سر انجام داد به چه قسم متصور گردد؟