اگر مي تواني شنيدن نكته باريك بشنو خداي تعالي چون پيغامبري را براي اصلاح عالم و تقريب ايشان به خير و تبعيد ايشان از شر مبعوث گرداند و در غيب الغيب آن اصلاح را صورتي معين فرمايد تا در همان صورت ظاهر شود لا جرم آن صورت در بعثتِ پيغامبر ملفوف خواهد بود باز چون حكمت الهي اقتضا فرمايد انتقال پيغامبر از عالم ادني به رفيق اعلي پيش از تكميل آن صورت، لامحاله آن پيغامبر بجهت اتمام آن مقاصد كه مضمون و ملفوف در بعثت اوست شخصي از امت خود را جارحة خود سازد و او را تربيت كند تا دل او شايسته حلول داعيه الهي گردد باز وصيت نمايد او را به آن و تحضيض (ترغيب) فرمايد بر آن و دعا كند براي اتمام آن چنانكه شخصي استطاعت بدني نداشته باشد كه قصد حج نمايد و استطاعت مالي دارد واجب شود بر وي خروج از عهده حج به احجاج غير [1] و در نامة اعمال او اين حج ثبت گردد و بسبب اين سببيت مطيع شود و سهم اوفي از ثواب حج تحصيل نمايد. اين قسم استخلاف در هر ملت واقع شده حضرت موسي عليه السلام حضرت يوشع عليه السلام را خليفه خود ساختند و حضرت عيسي عليه السلام حواريين را خليفه گردانيدند.

(1) - که شخصي را از جانب خويش وکيل گرداند و مصارف آن شخص را بپردازد تا از عوض او حج اداء نمايد.