اما تعيين زمان اين فتنه پس در حديث ابن مسعود آمده قال رسول الله صلي الله عليه وسلم ان رحي الاسلام ستزول بعد خمس وثلاثين او ستّ وثلاثين او سبع وثلاثين سنةٌ [1] فان يهلكوا فسبيل من قد هلك وان يقم لهم دينهم يقم سبعين سنةً قال عمر رضي الله عنه يا نبي الله بما مضي او بما بقي قال لا بل بما بقي [2] .

و مضمون اين حديث در خارج ظهور يافت؛ زيرا كه در سنه خمس و ثلاثين حضرت عثمان مقتول شد و امرجهاد بر هم خورد، و باز در زمان معاويه بن ابي سفيان امر جهاد قائم گشت و از آن تاريخ بعد هفتاد سال دولت بني اميه متلاشي شد.

(1) - اين شک راوي است که آن حضرت سي و پنج فرمودند يا سي و شش و يا سي و هفت، اما در بيشتر روايات سي و پنج آمده است، هم چنين در بعضي روايات سي و سه و سي و چهار نيز آمده است. به هر حال اين حديث دو احتمال دارد. احتمال اول اينکه اين مدت را از ابتداي هجرت بگيريم تا سال سي و پنج هجري چنانچه شاه ولي الله صاحب اين احتمال را ترجيح داده اند که در اين صورت خلافت علي مرتضي از اين مدت بيرون خواهد شد. احتمال دوم اين که از آن وقتي که رسول اکرم اين حديث را ايراد فرموده اند، مدت را از آن وقت بگيريم که در اين صورت خلافت علي مرتضي - رضي الله عنه - را نيز در بر خواهد گرفت اما با احاديثي که آغاز فتنه را از شهادت عثمان - رضي الله عنه - بيان کرده اند در تعارض خواهد شد.