خداي عزوجل لوم ميكند متخلفان را از سفر تبوك كه لائق نبود ايشان را كه تخلف نمايند اين به سبب آنست كه نميرسد به غازيان لشكر آنحضرت صلي الله عليه وسلم تشنگي و نه رنجي و نه گرسنگي در راه خدا و نمي سپرند موضعي را كه بخشم مي آرد كفار را سپردن آن [1] و به دست نمي آرند از كفار هيچ دست بردي را يعني قتل كنند كفار را يا نهب نمايند اموال ايشان را يا جرح رسانند به يكي از كفار يا اسير گيرند بعض ايشانرا هر قسمي كه باشند مگر نوشته ميشود براي غازيان به عوض آن عمل نيك هر آئينه خداي تعالي ضائع نميگرداند مزد نيكوكاران را، و انفاق نمي كنند هيچ نفقه خورد يا بزرگ و قطع نمي نمايند هيچ وادي را مگر نوشته ميشود عمل خير براي ايشان آخر كار آنكه جزا دهد ايشان را خداي تعالي بر بهترين آنچه به عمل مي آوردند.

در اين آيت فضائل جهاد تبوك خصوصًا و سائر مجاهدات عمومًا به صريح ترين وجهي معلوم شد و بالقطع معلوم است كه خلفاي كرام از حاضران اين واقعه و سائر مشاهد خير بودند پس اين جزاء ايشان را باشد وهو المقصود.

(1) - شاه صاحب رحمه الله در ترجمه قرآن كريم اين بخش از آيه شريفه را اين طور ترجمه نموده اند: و ننهند گامي بر جائي که به خشم آرد کافران را.