و اما مقدمه ثانيه پس از آن جهت كه از ضروريات دين است كه مقصود از عبادات و طاعات و اشغال صوفيه و غير آن نيست الا حصول منزلت نزديك خداي تعالي، و انبياء فاضل نشدند بر غير خود و اولياء بهتر نشدند از غير خود الا از جهت منزلت عند الله. شيخين (4) بودند از سائر صحابه نزديك آن حضرت صلي الله عليه وسلم پس احق بالخلافة باشند.

اما مقدمه اولي پس به حديث مستفيض از عائشه قيل لها اَيُّ اصحاب النبي صلي الله عليه وسلم كان (4) اليه؟ قالت: ابوبكر ثم عمر (1) .

و از عمرو بن العاص سُئل النبي أيّ الناس أحبّ اليه؟ قال: عائشة ومِن الرجال ابوها ثم عمر (2) .

و مراد از حُب اينجا حب مقاربت است در منزلت به دليل قول عائشه: لو كان مستخلفًا لاستخلف ابابكر ثم عمر (3) .

مقدمهء ثانيه از آن جهت كه آن حضرت صلي الله عليه وسلم نطق به هوا نمي كند حب او خصوصًا از جهت كمال به هوا نيست پس احبّيت دلالت مي كند بر افضليت.

شيخين وزيران آن حضرت بودند و ايشان را به سمع و بصر خود تشبيه داد و معلوم است كه احذق به امر ملت كسي است كه در زمان آن حضرت صلي الله عليه وسلم پست و بلند سياست را شناخته باشد و آنكه عزيز ترين به مردم باشد احق است بالخلافة. آن حضرت صلي الله عليه وسلم با شيخين معاملهء كه امير با منتظر الامارة (ولي عهد) مي كند مي فرمودند و اين معاملات اشارت است به استخلاف ايشان.