ماضى معلوم: اَمَرَ اَمَراا اَمَرُوا تا آخر. مستقبل معلوم: يَأمُرُ الخ

ـ چنانكه در صحيح دانسته شد. ماضى مجهول اُمِرَ اُمِراا اُمِرُوا تا آخر.

مستقبل مجهول: يُؤْمَرُ يُؤْمَرانِ يُؤْمَرُون تا آخر. امر حاضر: اُومُرْ اُومُراا

اُومُرُوا تا آخر.

اصل اُومُرْ اُءْمُرْ بود دو همزه جمع شده بودند اوّل مضموم و ثانى

ساكن همزه ثانى منقلب به واو شد اُومُر شد و اگر همزه اوّل مكسور

باشد ثانى منقلب بياء شود، چنانكه از اَزَرَ يَأزِرُ، امر حاضر ايزِرْ

مى آيد كه اصلش اِئْزِرْ بود و اگر همزه اوّل مفتوح باشد دوّم منقلب به

الف شود چنانكه در آمَنَ كه اصلش اَءْمَنَ بود.

مهموز العين (1) صحيح «الزَّءْر: آواز كردن شير در بيشه» زَأرَ يَزْأرُ زَأرًا

چون مَنَعَ يَمْنَعُ مَنْعًا و زَأَرَ يَزْإِرُ زارًا چون عَلِمَ يَعْلَمُ عِلْمًا.

مهموز اللّام (2) صحيح از باب فَعَلَ يَفْعَلُ «الهَنْاء: گوارا شدن طعام»

هَنَاَ يَهْنَاُ هَنًْا چِون مَنَعَ يَمْنَعُ مَنْعًا و هَنَاَ يَهْنِأ چون ضَرَبَ يَضْرِبُ.

مهموز العين مثال از باب فَعَلَ يَفْعِلُ «اَلْوَءْد: زنده در گور كردن» وَاَدَ

يَاِدُ چون وَعَدَ يَعِدُ.

چهارم از باب شَرُفَ يَشْرُفُ چون اَدُبَ يَأْدُبُ پنجم از باب مَنَعَ يَمْنَعُ چون اَهَبَ يَأْهَبُ.

(1) مِأْسَك: همزه اشاره است به مهموز العين و ميم مَنَعَ يَمْنَعُ وسين، سَمِعَ يَسْمَعُ، و كاف،

كَرُمَ يَكْرُمُ.

(2) مِنْسَكأْ: همزه اشاره است به مهموز اللام، ميم، مَنَعَ يَمْنَعُ، سين، سَمِعَ يَسْمَعُ، و كاف، اشاره به

كَرُمَ يَكْرُمُ است.