و مي دانند که بهترين و راسترين گفتار، کلام خدا است، و بهترين راه، راه و روش پيامبر - صلى الله عليه وآله وسلم - مي باشد، و اينکه، کلام خدا را بر کلام غير خدا ترجيح مي دهند، و راه و روش پيامبر را بر هر راه ديگري ترجيح مي دهند و به همين خاطر است که اهل کتاب و سنت ناميده شده اند.

همچنين اهل جماعت ناميده شده اند، زيرا جماعت يعني اجتماع، و در مقابل آن تفرقه و جدايي قرار دارد.

اجماع هم يکي از اصولي است که اهل اصول دين بر آن تکيه مي زنند. و اهل اصول دين بوسيله اين سه اصل تمام اقوال و اعمال مردم را، چه ظاهري و چه باطني را نگاه مي دارند و آن را بررسي و طبقه بندي مي کنند.

و اجماع منضبط، اجماعي است که سلف صالح بر آن اتفاق نموده اند زيرا بعد از آنان اختلافات زياد شد و امت اسلامي از هم پاشيد [1] .

تأثيرات منهج بر پايداري اعتقاد و ميانه روي آن

وقتي که منهج صحيح باشد در پايداري عقيده و متوسط بودن آن تأثير مي گذارد. زيرا هر کس و يا هر جماعتي ملتزم به منهج درست باشد، يقينًا اعتقاداتش راست و پا برجا خواهد بود، و با توفيقات الهي معتدل مي گردد.

امام ابن تيميه - رحمه الله - تأثير منهج حق را در اعتقادات بيان نموده و مي گويد:

«آنها در ميان بقيه فرقه ها متوسط هستند ـ فرقه ي ناجيه ـ همانگونه که در ميان بقيه امت ها هم وسط هستند، آنان نسبت به صفات پروردگار ميان جهميه و مشبِّهه قرار گرفته اند، نه همچون جهميه اهل تعطيل صفات هستند، و نه مثل مشبهه اهل تمثيل مي باشند.

و در زمينه افعال خداوند هم وسط هستند، يعني ميان قدريه و جبريه قرار دارند.

و در باب (وعيد خداوند) ميان مرجئه و وعيديّه از قدريه و غيره قرار دارند.

و در باب (اسماى ايمان و دين) در ميان حروريّه و معتزله از يک طرف، و ميان مرجئه و جهميه از طرفي ديگر قرار دارند.

(1) - مجموع الفتاوي، ابن تيميه: (3/ 151 - 157) .