،مقدمه، ص:8

در شهر رى، و چنان كه از برخى از عبارات اين كتاب بر مى آيد در مجالس متعددى در حضور امير و قاضى القضاة رى صورت گرفته است و محتملا برخى از فيلسوفان و دانشمندان نيز در آن شركت مى كرده اند، چنان كه در متن همين كتاب از ابو بكر ختن تمار كه كراوس او را همان ابو بكر حسين تمار نويسنده كتابى در رد طب روحانى رازى فرض كرده است نام برده شده است.

كتاب اعلام النبوة ابو حاتم رازى از نمونه هاى بارز تفكر مسلمانان در اواخر سده چهارم و اوائل سده پنجم هجرى است.

در اين دو قرن فيلسوفان، متفكران، متكلمان، شاعران و علماى بزرگى در شهرهاى مختلف به بحث و تحقيق و مناظره و تعليم و تعلم اشتغال داشتند و شهرهاى بزرگ مركز تجمع دانشمندان و فيلسوفان بزرگى بود كه در پيرامون مسائل پيچيده و غامض فلسفى و علمى به بحث و مناظره مى پرداختند و گاهى از اين رهگذر، كتب و رسائل متعددى در اثبات نظريات خود و يا نقض و جرح و ابطال آراء مخالفان خود مى نگاشتند كه برخى از آنها از با ارزش ترين آثار در نوع خود به شمار مى رود. اين روش پسنديده بحث و مناظره ميان علماء و فيلسوفان، در قرون بعدى نيز ادامه يافت به نحوى كه غالب علما و فيلسوفان هم عصر با يك ديگر مكاتبات علمى و فلسفى داشتند كه بارزترين نمونه آن مباحثات فلسفى ابن سينا و ابو ريحان بيرونى است كه از اهميت خاصى برخوردار است. مكاتبات خواجه نصير الدين طوسى و صدر الدين قونيوى و بويژه، مناظرات بين محمد بن