خداوند - تبارک و تعالي - را سپاس مي گويم و بر پيامبرش و برگزيده شده از ميان مخلوقاتش و انتخاب شده از پيامبرانش سرومان محمد رسول خدا درود و سلام مي فرستم. خداوند به وسيلة حق او را به عنوان مژده دهنده و بيم دهنده فرستاد. او رسالت را به صورت کامل تبليغ و امانت را ادا و امت را نصيحت کرده و ما را به راه راست روشني و هدايت رهنمون شد که شبهاي آن همانند روز روشن است و فقط کساني که هلاک مي شوند از آن منحرف مي شوند، سلام، درود و برکت خداوند، بر او خاندان پاک و نيکش، همسرانش امهات المؤمنين، همه يارانش و تابعين و همه کساني باد که تا روز قيامت به نيکي از آنها پيروي مي کنند.

اما بعد: برادران و دوستان گرامي! سخنراني زير دربارة ادب گفتگو شامل عناصر زير است:

-تعريف گفتگو و هدف آن.

-مقدمه اي دربارة اختلاف افکار در ميان مردم.

-خلاصه اي از اصول و مبادي گفتگو.

-شرحي دربارة آداب و اخلاق گفتگو.

از خداوند بزرگ و توانا مي خواهيم که ما را به راه راست هدايت کند و [اين عمل ما را] قبول نمايد.

تعريف گفتگو

گفتگو: حوار يا محاوره به معناي گفتگوي متقابل است.

جدال: از (جَدَلَ الحبلَ) به معناي پيچاندن گرفته شده است و در اصل براي کسي به کار مي رود که با چيزي که مانع ظاهر شدن حق و پديدار شدن درستي است، مي جنگد و دشمني مي کند. سپس در اين گفتگو ادله را براي ظاهر شدن بهترين امور به کار مي برد.

(حوار و جدال) گفتگو و مجادله بر يک چيز دلالت دارند. گاهي اين دو لفظ با هم مي آيند. مثلًا در اين آيه چنين آمده است: «قد سمع الله قول التي تجادلک في زوجها وتشتکي إلي الله والله يسمع تحاورکما إن الله سميع بصير» : (خداوند سخن آن زني را مي شنود [و مي پذيرد] که دربارة شوهرش با تو بحث و مجادله مي کند و به خدا شکايت مي برد. خدا قطعًا گفتگوي شما دو نفر را مي شنود. زيرا خداوند شنوا و بيناست) . سورة مجادله آية (1) .