در اصطلاح مردم مراد از حوار و جدال: مناقشه ميان دو يا چند گروه است که هدف از آن تصحيح کلام، آشکار ساختن حجت و دليل، اثبات حق، دفع شبهات و رد افکار و انديشه هاي باطل است.

از ابزارهاي گفتگو و مباحثه مي توان به روشهاي منطقي، قياسهاي جدلي اعم از مقدّمات و مسلّمات مي باشد.

که به صورت مفصل در کتب منطق، علم کلام، آداب بحث و مناظره و اصول فقه آمده است [1]

هدف از گفتگو

هدف از گفتگو: آوردن دليل، دفع شبهات و ردّ اقوال و آراي باطل است. همچنين هدف از آن همکاري مناظره کنندگان براي شناخت حقيقت و رسيدن به آن است. تا هر گروه آنچه را که بر ديگري پوشيده مانده است بشناسد، و براي رسيدن به حقيقت براساس استدلال صحيح حرکت نمايد. امام ذهبي مي فرمايد: «مناظره فقط براي کشف حقيقت، رساندن علم توسط دانشمندان باهوش تر به ديگران و آگاه کردن فردي است که در غفلت و ضعف بيشتري به سر مي برد. [2]

اين همان هدف اصلي از گفتگوست که واضح و روشن مي باشد. اما علاوه بر آن، گفتگو اهداف فرعي يا مقدماتي ديگري نيز دارد که از جمله آنها عبارتند از:

-ايجاد راه حل ميانه و حد وسطي که مورد رضايت مناظره کنندگان باشد.

-آشنايي با ديدگاههاي طرف يا طرفهاي ديگر که يکي از اهداف مقدماتي مهم به شمار مي آيد.

-بحث و جستجو براي رسيدن به نتيجه، بازخواني و پيگيري ديدگاههاي مختلف و عقايد موجود به منظور رسيدن به نتايج بهتر و داراي امکان بيشتر، حتي اگر اين امر در گفتگوهاي بعدي انجام پذيرد.

به وجود آمدن اختلاف در ميان مردم

(1) . براي کسب اطلاع بيشتر دربارة تعريف اين کلمه به کتاب تعريفات جرجاني کلمة (جدل) و المصباح المنير دوريشه (حور) و (جدل) مراجعه کنيد.

(2) . نگا: شرح المواهب، الرزقاني 5/ 390