فهرس الكتاب

الصفحة 1005 من 2207

اما تواتري كه به آن تفوّه مي كند ممنوع است معناي تواتر آن است كه جماعه عظيمه كه تواطؤ ايشان عادةً بر كذب ممتنع باشد به حس ادراك كرده باشند چيزي را و خبر دهند از آن ادراك خويش اينجا حس غير سمع از صادق مصدوق نمي تواند بود هيچ حديث مرفوع ثابت نيست چه جاي تواتر؟ و اگر به مسامحه از لفظ تواتر اتفاق اراده كرده شود آن در حيز منع است لما مرّ عن جابر والباقر بلكه اين تأويل امريست مختلف فيه تأمل مي بايد كرد در آن اگر بر قاعده باشد اخذ كنيم و اگر خلاف قاعده است رد نمائيم باز مي گوئيم كدام ضرورت پيش آمده كه از لفظ عام معناي خاص اراده مي بايد كرد به تخصيص آنكه از لفظ جمع مفرد را مراد بايد گرفت اين قسم تأويل بعيد را قرينه قويه مي بايد و آن قرينه كجا است؟ آنچه ظن فقير كار مي كند آن است كه بعضى مردم به طريق تعريض حضرت مرتضي رضي الله عنه را از اين لفظ فهميده باشند و تعريض امر جداي است غير تخصيص عام. اينجا عام بر معناي عموم خود باقي است مع هذا قرائن دلالت مي نمايند بر دخول فرد واحد در عام بلكه بر آنكه سوق كلام براي او بوده است چنانكه در فصل تعريضات بسط نموديم ليكن اين شخص به سبب قلت معلومات خود به آن معني آشنا نيست بر تخصيص فرود مي آرد.

باز مي گوئيم كه اينجا تعريض وقتي راست بيايد كه"وهُم راكعون"حال واقع شود از"يؤتون الزكاة"تنها و آن قصه مخترعه مكرر از مرتضي واقع شده وكلاهما ممنوعان به سه وجه:

حجم الخط:
شارك الصفحة
. . .
فضلًا انتظر تحميل الصوت