قوله صلي الله وعليه وسلم يوم غدير خُم [1] :

(1) - غدير تالاب و يا بركه ى آب را گويند، غدير خم موضعي است در بين راه مکه و مدينه در سه ميلي جحفه. اصل واقعه طوري که امام احمد و حافظ ابن کثير از روايت علي ابن ابي طالب و بعضي ديگر از صحابه ي کرام آن را آورده اند از اين قرار است که پيامبر صلي الله عليه وسلم علي - رضي الله عنه - را در رأس گروهي از صحابه -قبل از موسم حج- به يمن فرستاده بود تا زکات و صدقات آنجا را جمع نموده و در ايام حج در مکه مکرّمه به رسول خدا و بقيه ي مسلمان ها بپيوندد. در طول سفر بعضي از همراهان مي خواستند از اموال به دست آمده استفاده نمايند؛ زيرا که ضرورت داشتند و خويشتن را مستحق مي ديدند و علي - رضي الله عنه - نمي خواست در اموال بيت المال اسراف روا بدارد (و در اين موضوع حق با علي بود البته در بعضي روايات آمده است که شخص علي يک کنيز بدست آمده را تصاحب نمود و با او مباشرت کرد) ، و همراهان او فکر نمودند که علي با بخل و شدت بيش از حد با آنها برخورد کرده است.

اين افراد بعد از پايان يافتن مأموريت خويش به نزد رسول خدا عليه السلام در مکه بازگشته و در مراسم حج شرکت جستند و در ايام حج و بعد از آن شروع کردند به بدگفتن علي - رضي الله عنه - و اين که با آنها در طول مأموريت با بخل و قساوت رفتار کرده است. و چون اين جريانات به گوش پيامبر رسيد، پس از بيرون شدن از مکه بسوي مدينه در"غدير خم" (جايي در سه ميلي جحفه در بين راه مکه و مدينه) روز يکشنبه هيجدهم ذوالحجّه در زير درختي ايستاده و براي مردم خطبه داد، بعضي از مسائل را براي صحابه ي کرام بيان فرمود و از آن جمله فضايل اهل بيت و بطور خاص فضايل علي مرتضي - رضي الله عنه - را بيان نمود و شک و شبهه اي که در ذهن بعضي از صحابه نسبت به علي پيدا شده بود را از ذهن هاي آن ها پاک کرد و فرمود: کسي که من را دوست دارد بايد اين علي را نيز دوست داشته باشد، بار خدايا! هر که علي را دوست دارد دوست بدار و هر که علي را دشمن دارد دشمن بدار. مأخوذ از کتاب با پيامبر صلّي الله عليه وسلّم در حج، براي تفصيل بيشتر به: مسند امام احمد حديث هاي شماره: 906، 915، 1242و 22461 والبدايه والنهايه از حافظ ابن کثير 5/ 233- 240 والسّيرة النبويه از ابن هشام 4/ 416 و کتاب عقيده ي امامت و حديث غدير از مولانا محمود اشرف عثماني مراجعه شود.