و معني جمع در كتاب و غيره [1] آن است تا وقتي كه ايمان به كتاب الله واجب است صله ى ازواج و اقارب آن حضرت صلّى الله عليه وسلّم نيز واجب است وسياق اين كلمه قريب به سياق اين حديث است: من كان يؤمن بالله واليوم الآخر فليكرم ضيفه [2] و اين معني از لفظ مسلم در حديث زيد بن ارقم كه اصح الفاظ اوست ظاهر است لا خفاء له. و اما غضب براي مرتضي رضي الله عنه و تأكيد در نهي ايذاء او نيز معقول المعني است؛ چون حق مرتضي ظاهر شد و تعنت بد گويان در حق او واضح گرديد از متتبع حق بغير اين تأكيدات چه آيد و از جارحهء عدل الهي بغير اين تشديد چه بروز نمايد جوشيدن ملكوت هنگام افك حضرت عائشه رضي الله عنها دانسته و قول آن حضرت صلي الله عليه وسلم وقتي كه ملالي در ميان صديق اكبر رضي الله عنه و فاروق اعظم رضي الله عنه رفت: هل انتم تاركون لي صاحبي [3] ؟ خوانده وصيت دوستي مرتضي را به اين كلمه نمود الست اولي بكم من انفسكم؟ قالوا: بلي قال فمن كنت مولاه فعليٌ مولاه اللهم وال من والاه وعاد من عاداه [4] .

(1) - تشريح حديث زيد بن ارقم - رضي الله عنه - است كه در صفحات قبل گذشت که آن حضرت عليه السلام فرمودند: بعد از وفات خويش دو چيز (کتاب الله و عترت خويش) را در بين شما گذاشتم تا وقتي که به آن دو چنگ بزنيد هر گز گمراه نمي شويد.