نكتهء دوم آنكه معلوم بالقطع است كه صحابه از نزديك خود هدايت را نياورده اند بلكه همه بتأثير نفس قدسيهء آنحضرت صلي الله عليه وسلم مهتدي گشتند كما قال عز من قائل:"وانك لتهدي الي صراط مستقيم [1] "و تأثير نفس مطهره آنحضرت صلي الله عليه وسلم در ايشان گاهي بتقريب امر و نهي فقط مي باشد و گاهي به اقتران غضب و تهديد و زماني بمجرد صحبت پس تنبيه وتهديد آنحضرت صلي الله عليه وسلم يكي از اسباب وصول بمرتبهء سعادت است و آن را يكي از مناقب عظيمه صحابه ميبايد شمرد و لهذا آنحضرت صلي الله عليه وسلم فرموده است: اللهم اني بشرٌ ايما مسلمٍ آذيته، شتمته، ضربته فاجعله له رحمة [2] ، او كما قال.

و اگر نفس بعضي از صحابه بوجهي مخلوق شده باشد كه بغير تقريب تخويف و تهديد به اصل مقصد آنحضرت صلي الله عليه وسلم مهتدي شود و بمرضي وي صلي الله عليه وسلم متمثل گردد آن از عنايات حق است كه بطريق ندرت بعضي را به آن بر ميگزيند، در تهذيب و تربيت حضرت فاروق - رضي الله عنه - چندين دفعه عنف و تهديد از آنحضرت صلي الله عليه وسلم ظاهر شده است؛ چنانكه در قرائت او نسخه ي تورات را واقع شد [3] ، و بنسبت حضرت صديق - رضي الله عنه - از اين قسم معامله ها بسيار كم بظهور آمد و اين نيز وجهي از وجوه افضليت صديق اكبر است والله اعلم.

و از آنجمله آنست كه در غزوه خيبر مآثر جميله نصيب فاروق گشت بوجوه بسيار.

(1) - سوره ي شوري، آيه: 52.