اما توسط فاروق اعظم در ميان آن حضرت صلي الله عليه وسلم و امت او در تبليغ قرآن عظيم و نشر آن پس به وجهي واقع شد كه زياده از آن مقدور بشر نباشد امروز هر كه قرآن مي خواند از طوائف مسلمين منت فاروق اعظم در گردن اوست اگر اين را دانست بشكر الله تعالي و تبارك قيام نمود و اگر ندانست يا دانست و بمقتضاء عصبيت آنرا كتمان نمود بموجب حديث من لم يشكر الناس لم يشكر الله [1] كفران نعمت ورزيد.

چون آن حضرت صلي الله عليه وسلم از دار فنا به رفيق اعلي انتقال فرمود قرآن عظيم مجموع در مصحف نمود سوَر و آيات در اوراق نوشته در ميان اصحاب متفرق يافته ميشد اگر آن را مثلي خواهي فرض كن كه منشي منشآت خود را يا شاعري قصائد و مقطعات خود را در بياضها و بر پشت كتابها متفرق گذارد و آن بمنزلهء عصافير بر شرف ضياع باشند شاگردي رشيد از ميان شاگردان آن منشي يا آن شاعر همه آن را بترتيب مناسب جمع كند و اهتمام بليغ در جمع و تصحيح آن بكار برد گويا احياء آن آثار بدست او واقع شود اول كسي كه داعيهء الهيه در خاطر او ريزش نمود و او را بمنزلهء جارحهء خود ساخت در اتمام مراد خويش كه مضمون"وانا له لحفظون [2] "باشد و فحواي"اِن علينا جمعه وقرآنه [3] "، فاروق اعظم بود.

(2) - سوره

(3) - سوره