قرن اول زمان آنحضرت بود صلي الله عليه وسلم از هجرت تا وفات و قرن ثاني زمان شيخين و قرن ثالث زمان ذي النورين [1] بعد از آن اختلافها پديد آمد و فتنه ها ظاهر گرديدند تفصيل اين اجمال آنكه آنحضرت صلي الله عليه وسلم فتنه اي كه بعد مقتل حضرت عثمان به ظهور پيوست در احاديث متواتره متكثرة الطرق بيان فرمودند چنانكه عنقريب مذكور مي گردد و ما قبل آن را به وجوه متعدده از صفات مدح مخصوص گردانيدند و ما بعد آنرا به انواع بسيار از صفات ذم نكوهيدند چون ملاحظه آن همه طرق مي نمائيم كه مختلف اند در تعبير و متحد اند در اصل مقصود، حدس قوي به هم رسيد كه مراد از قرون ثلاثه تفصيل همان مدت است و تقسيم به قرون ثلاثه و مدح آن قرون نيست الا به اعتبار كمال مدبران آن قرون و قائمان بالامر در آنها و به اعتبار شيوع اعمال خير و ظهور دولت اسلاميه و انجاز موعود الله عز وجل ودر ظهور دين حق.

(1) - شاه صاحب در باره حديث"خير القرون"تحقيق جديدي ارائه نموده اند که اين تحقيق از روي لغت صحيح مي باشد، لهذا جاي تأويل براي فتنه ها و جنگ هاي که در زمانه ي تابعين رخ داده است باقي نمي ماند.اما جمهور، قرن اول را قرن صحابه و قرن دوم را قرن تابعين و قرن سوم را قرن تبع تابعين گرفته اند، تفصيل اين موضوع در فصل پنجم خواهد آمد.