وقد مرّ حديث انس وغيره اذا مات ابوبكر وعمر وعثمان فتبًا لكم وفي لفظ فان استطعت ان تموت فمت [1] .
و معلوم است از تاريخ كه اقامت حج بعد حضرت عثمان - رضي الله عنه - هيچ خليفه به ذات خود نه كرده است بلكه نائبي را مقرر كردند و حضرت مرتضي - رضي الله عنه - براي آن اقامت حج به ذات خود نتوانست نمود بلكه در بعض سنين نائب هم نتوانست فرستاد كما هو مذكور في المستدرك [2] و معاويه بن ابي سفيان - رضي الله عنه - ابان بن عثمان را امير الحج ساخته بود در ايام خلافت خود حال آنكه خلفاي سابق اقامت حج به نفس خود مي كردند الا بعذر و اقامت حج ضميمه خلافت بود بلكه از خواص خليفه چنانكه بر تخت نشستن و تاج بر سر نهادن يا در كوشك بادشاهان پيشين اقامت نمودن در اكاسره و قياصره علامت بادشاهي بود.
بيست وسوم اختيار تشدد در عبادات و راضي به رخص شرعيه نشدن: في المصابيح قال رسول الله صلي الله عليه وسلم ان الدين ليسر ولن يشاد الدين احدٌ الا غلبه فسددوا وقاربوا وابشروا واستعينوا بالغدوة والروحة وشئ من الدلجة [3] .
(1) - تخريج اين حديث گذشت.