و مراد ما از نص جلي نه آن است كه يك آيه صريح در اين باب نازل شده باشد يا حديثي صريح به تواتر رسيده باشد بلكه مي تواند بود كه آيات و احاديث بسيار از اخبار در قدر مشترك استخلاف متحد باشند در بعضى نام اين خلفاء به طريق رمز و ابهام برده باشند و به اسم خلافت تصريح كرده باشند كما قال عزّ مَن قائل:"وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آَمَنُوا مِنْكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ في الأرض كما استخلف الذين من قبلهم [1] "يا نام خلفاء به طريق تعيين و تصريح برده باشند و معني خلافت به كنايه ادا كرده باشند كما قال النبي صلي الله وعليه وسلم: اقتدوا بالذين من بعدي ابي بكر وعمر [2] . و در بعضى هر دو به طريق رمز وابهام بيان نموده باشند كما قال عزّ من قائل:"الذين اِن مكنهم في الارض اقاموا الصلوة وآتوُا الزكوة واَمروا بالمعروف ونهوا عن المنكر [3] "و در بعضى لوازم خلافت به اين عزيزان صريح اثبات كرده باشند و در بعضى به طريق ايماء و اشاره و اقتضا به آن معني كنايت نموده باشند چون همه به هيئت اجتماعيه بهم آيد در مدعاي خود دليل قاطع گردد و حجت تكليف به آن قائم شود و با اين نكته شغبي ديگر نيز مندفع مي گردد.

(1) - سوره نور، آيه: 55.

(3) - سوره حج، آيه: 41.