فهرس الكتاب
مى كرد بر تأنيث، نون دلالت مى كرد هم بر جمع و هم بر تأنيث، با
وجود نون از تاء مستغنى شديم و تاء را حذف كرديم ضَرَبَنَ شد، توالىِ
اربع حركات شد و آن در كلام عرب سنگين بود لهذا باء را ساكن
كرديم ضَرَبْنَ شد بر وزن فَعَلْنَ. ضاد فاء الفعل، راء عين الفعل، باء
لام الفعل، نون علامت جمع مؤنّث و هم ضمير فاعل و ضمير
منفصلش، هُنَّ است.
و آن شش كه مخاطب را بود: سه مذكّر را بود و سه مؤنّث را.
آن سه كه مذكّر را بود: ضَرَبْتَ، ضَرَبْتُما، ضَرَبْتُمْ.
ضَرَبْتَ: يعنى بزدى تو يك مرد حاضر در زمان گذشته، صيغه مفرد
مذكّر حاضر است از فعل ماضى صحيح و ثلاثى و مجرد و معلوم.
ضَرَبْتَ در اصل ضَرَبَ بود (مفرد مذكّر مغايب بود) خواستيم مفرد
مخاطب مذكّر بنا كنيم، تاىِ مفتوحه كه علامت مفرد مخاطب بود به
او مُلْحَق ساختيم و لام الفعل را ساكن كرديم، ضَرَبْتَ شد بر وزن
فَعَلْتَ. ضاد فاء الفعل، راء عين الفعل، باء لام الفعل، و تاء علامت
مفرد مذكّر مخاطب و هم ضمير فاعل و ضمير منفصلش، اَنْتَ است.
ضَرَبْتُما: يعنى بزديد شما دو مردان حاضر در زمان گذشته. صيغه
تثنيه مذكّر حاضر است از فعل ماضى صحيح و ثلاثى و مجرد و معلوم.
ضَرَبْتُمَا در اصل ضَرَبْتَ بود، (واحد بود) خواستيم كه تثنيه بنا
كنيم، چون به تثنيه رسيديم دو بار مى بايست گفت ضَرَبْتَ ضَرَبْتَ،
زايد بر يكى را حذف كرديم، عوض از محذوف، الف كه علامت