امام طحاوي باز فرمود: همانا قرآن کلام خدا است، که به صورت گفتار از او صادره شده، منتها بدون کيفيت، و آن را بعنوان وحي بر پيامبرش محمد - صلى الله عليه وآله وسلم - نازل فرمود، و مؤمنان قرآن را بر همين منوال تصديق نمودند و يقين يافته اند که قرآن حقيقتًا کلام خدا است، و همچون گفتار مردم عادي مخلوق نيست، و هر کس آن را بشنود و گمان ببرد که گفتار بشر است کافر مي شود. و هر کس خدا را به يکي از معاني بشر توصيف کند کافر مي شود، و هر کس در اين مقال بنگرد و تفکر کند، عبرت مي گيرد و به يقين مي رسد و از گفتار همچون بي دينان انزجار پيدا مي کند و مي داند که خداوند با اين صفاتش مانند بشر نيست.

رؤيت و ديدار با خداوند براي اهل بهشت حق است، بدون اينکه کيفيت آن مشخص باشد، همانطور که قرآن مي فرمايد: {وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ نَاضِرَةٌ (22) إِلَى رَبِّهَا نَاظِرَةٌ (23) } (القيامه: 22 - 23) . «در آن روز صورتهاي (اهل سعادت) شاداب و مسرور است. و (و با شادابي) به پروردگارش مي نگرد» .

و تفسير آن آنگونه است که خداوند اراده کرده و دانسته است، و هر حديثي که در اين زمينه وارد شده، همانگونه است که پيامبر - صلى الله عليه وآله وسلم - فرموده است، و معناي آن همانگونه است که او اراده فرموده، در اين باره آن را با نظرات و ديدگاه خويش تاويل نمي کنيم و آن را مطابق هوي و آرزوي خويش تفسير نمي کنيم؛ همانا کسي دينش سالم است که تسليم بي قيد و شرط خدا و رسول شود، و هر دانش و فني که علم خداوند را مشوش کند رد نمايد تا آخر آنچه امام طحاوي به آن اشاره نموده است [1] .

(1) - متن عقيده الطحاويه: نويسنده ابن ابي العز الحنفي، ص: (7) .