«بگو: راه و طريقهء من اين است که همگان را به سوي الله (خداوند واحد يكتا) دعوت كنم از روي آگاهي و بصيرت، خود و پيروانم همهء مردم جهان را به سوي اين طريقه ميخوانيم خداوند پاك و منزّه است از هرگونه عيب و نقص و شبيه و شريك، و من از مشركان نيستم» .

در ادامه کلام را منحصر در حکمت [در دعوت] کرده به بيان معناي آن و توضيح مدلول و مفهومش ميپردازيم. به اين دليل که اگر حکمت به هنگام دعوت مراعات گردد، اميدواري و يقيين را تقويت کرده و مدعوين را به احساس مسئوليت و تکليف ميرساند و با ريشه دواندن اين درک و شعور، تغيير سرشت داده و راهشان درست و رويکردشان اصلاح ميگردد. بنابراين داعي بايد بر مبناي چنين فهمي دعوتگري نمايد.

در ادامه متعرض تعريف اصطلاحات «حکمت» ، «موعظة حسنة» و «جدال بالتي هي أحسن» شده، و سپس عوامل تحقق مفهوم حکمت را بيان ميکنم که عبارتند از: ضرورت شناخت خلق و خوي مردمان، و طبقات مدعوين، دقت در ظروف زماني و مکاني و اسلوبهاي قولي و عملي دعوت.

تعريف حکمت:

حکمت از واژه «حَکَمَه» مشتق شده و «حَکَمه» [1] وسيلهاي است براي تحت کنترل درآوردن حيوان سواري و جلوگيري از سرکشي آن. گفته شده حکمت از آن مشتق شده زيرا حکمت، دارنده حکمت را از ارتکاب اخلاق پست باز ميدارد [2] .

و حکمت در حقيقت به معني گذاشتن هر چيزي در جاي خودش است، و اين تعريف عام بوده اقوال، افعال و ساير تصرفات را شامل ميشود و چون مراد ما از حکمت در اينجا حکمتي است که دعوتگر بايد به آن متصف باشد لذا غالبا يا حکمت در گفتار است آن هم در وادي علم و موعظه و يا حکمت در برخورد با ديگران است به منظور تشويق آنها به نيکي و بازداشتن از بدي.

(1) . حکمه در زبان فارسي به معني دهنة افسار اسب ميباشد. مترجم.

(2) . المصباح المنير، 56.