ابومحمد نوبختي گويد: جمعي بر آن رفته اند كه فلك قديم است و آفريدگار ندارد، و جالينوس از عده اي نقل مي كند كه تنها زُحل را قديم مي دانستند. گروهي بر آنند كه فلك طبيعت محض است يعني حرارت و برودت و تري و خشكي در آن راه ندارد همچنين سبك يا سنگين نيست] بي وزن است [. بعضي بر آنند كه فلك جوهري آتشين است كه به نيروي دوران از زمين بركنده شده است. بعضي برآنند كه ستارگان از جسمي سنگ مانند هستند و بعضي گويند ستارگان جسم ابر مانندي هستند كه شبها برافروخته و مثل زغال مشتعل مي شود و روز خاموش مي گردد. بعضي گفته اند كه جسم ماه از آتش و هوا تشكيل شد. بعضي ديگر گفته اند كه فلك كره اي است ساخته شده از آب و هوا و آتش و دو حركت دارد: از مشرق به مغرب و از مغرب به مشرق. و گفته اند كه زحل در سي سال و مشتري در حدود دوازده سال و مريخ در دو سال و خورشيد و زهره وعطارد در يك سال و ماه در سي روز فلك را دور مي زند.

بعضي ديگر افلاك را مربوط به هفت سياره دانسته گفته اند آن فلكي كه در سمت ماست و به ما نزديكتر است فلك قمر است، سپس فلك عطارد، سپس فلك زهر، سپس فلك خورشيد، سپس فلك مريخ، سپس فلك مشتري، سپس فلك زحل، آن گاه فلك ستارگان ثابت. در اندازة جرم كوكب نيز اختلاف نظر هست اكثر فلاسفه گفته اند كه جرم خورشيد از همة ستارگان بزرگتر است و تقريبًا يكصد و شصت و شش برابر زمين مي باشد و هر يك از ستارگان ثابت حدود چهل ونه برابر زمين است، مشتري حدود هشتاد و دو برابر زمين و مريخ يك و نيم برابر زمين است. و نيز گفته اند از هر نقطه بالاي فلك شروع كنيم و دور بزنيم تا دوباره به آن برسيم يكصد و يكهزار و شصت و چهار فرسنگ است. بعضي گفته اند كه فلك زنده است و آسمان جاندار است و هر ستاره اي نَفْسِ خاص خود را دارد.