فهرس الكتاب
ابوهاشم گفته است: «هر كس از همة گناهان توبه كرده باشد و فقط يك جرعه شراب بنوشد همچون كفار دچار عذاب ابدي خواهد شد» . نظّام گويد: «خدا قادر بر هيچ شري نيست اما شيطان قادر بر خير و شر هر دو هست» . هشام فوطي گويد: «علم خدا قديم نيست» . بعضي معتزله گفته اند: كذب بر خدا جايز است هر چند هرگز نگفته است. مجبّره گويند: انسان مثل جماد بي اختيار است. مرجئه گفته اند كه هر كس شهادتين گويد، و او همة گناهان را مرتكب شده باشد وارد آتش نمي شود؛ و اين خلاف احاديث صحيح است. ابن عقيل گويد: «بنيانگذار عقيدة «ارجاء» به نظر مي آيد زنديق بوده است زيرا نظام اجتماع و مصلحت عالم در عقيدة به سزا و جزاست و مرجئه چون نتوانستند بر خلاف فطرت و عقل خدا را انكار كنند، فايدة اثبات خدا را از بين بردند يعني خدا ترسي را نفي كردند و سياست شرع را فرو ريختند؛ و آنان بدترين طايفه اند عليه اسلام».
اما محمد بن كرام از هر مذهبي بدترين عقايدش را همراه ضعيفترين احاديث برگزيد و مذهب كراميه را بساخت كه متمايل به تشبيه است و حلول حوادث را در ذات باري روا شمرد و گفت: «خدا نمي تواند اجسام و جوهر ها را برگرداند ليكن مي تواند ابتدائًا به وجود آرد» .
سالمينه گفته اند: خداوند روز قيامت بر هر چيز همان گونه ظاهر شود: بر آدميان به صورت آدمي و بر جنيان به حالت جني. و نيز گفته اند: خداي را سرّي است كه اگر آشكار شود تدبير باطل گردد.