ابو الوفاء بن عقيل به يكي از شاگردانش گفت: من يقين دارم كه صحابه مردند در حالي كه «جوهر وعرض» نمي دانستند چيست، اگر مي خواهي مثل آنها باش و اگر مي پنداري كه طريقة متكلمان از طريقة شيخين بهتر است، اين نظر ناپسندي است، زيرا كلام، متكلمان را به آنجا كشانده كه گاه كفريات از زبانشان جسته است و علتش اين است كه بدانچه شرع قانع است قناعت نكردند و دنبال حقايقي گشتند كه درك آن در توان عقل نيست چه بعضي حكمتها خاص خداست و به بندگان عطا نكرده است. و افزود: من در آغاز عمر بسيار مبالغه در علم كلام داشتم تا از آن برگشتم و به «مذهب كتب» ] يعني عقايد اصحاب حديث [پاي بند شدم كه دين عجائز سالمتر است و از غور و بررسي در نظر تعليلهاي عقلي و تأويلهاي عقل ناپذير بر كنارند، مراسم شرع را تعبدًا پذيرفته اند با اين توجيه كه عقل اقرار دارد كه حكمت خداوندي برتر از آن است، كه هر جا تعليل ممكن نباشد تسليم اوليَْ است.