و نخستين قلعه كه به تصرف باطنيان درآمد روز باد [1] بود از نواحي ديلم؛ و اين قلعه نخست قماح را بود مصاحب ملكشاه، به سال 483 يكي از متهمان به اسماعيليگري يكهزار و دويست دينار بدو داد و حفاظت قلعه گرفت. پيشرو باطنيان و اسماعيليان حسن صباح بود كه اصلش از مروست [2] و در كودكي مكاتب رئيس عبدالرزاق بن بهرام بود، سپس به مصر افتاد از داعيان، مذهب اسماعيلي را فرا گرفت تا آنجا كه به عنوان داعي (به ايران) بازگشت و رئيس] دعوت جديده [شد و اين قلعه را به دست آورد.

(1) پيداست كه صورت صحيح كلمه «رودبار» و قعلهء رودبار همان «لمسّر» يا «لمشر» يا «لميشه» مي باشد (رك: تاريخ جهانگشاي جويني، با تعليقات محمد قزويني، ج 3، ص 391) ضمنًا نخستين قلعه كه به دست حسن صباح افتاد بنابر مشهور الموت است. -م.

(2) درباره حسن صباح نوشته اند كه در اصل كوفي بوده و پدرش از كوفه به قم آمده و آنجا ساكن شده وحسن صباح در قم تولد يافته (جامع التواريخ، پيشگفته، ص 99) در اينكه حسن صباح اصلش از مرو باشد بايد بيشتر تحقيق كرد. -م.