فهرس الكتاب
و اخيرًا چنان شده است كه در ختم قرآن مراسم آتش افروزي بر پا مي كنند كه علاوه برتشبّه به مجوس موجب تضييع مال، و باعث اجتماع زنان و مردان است، كه انگيزة فساد مي شود، و شيطان به ايشان چنين مي نمايد كه اين ماية اعزاز دين است و اين فريبي است بزرگ زيرا گراميداشت شرع جز با امر مشروع نشايد. بعضي قاريان دعوي مي كند كه نزد فلان استاد قرائت آموخته حال آنكه او را نديده و از نحوة قرائت او روايت شنيده، و اين را بي اشكال مي پندارد حال آنكه دروغ است وحرام. بعضي قاريان مانند مسابقة دو به تندخواني مي نازند، مثلا در يك روز طولاني سه بار قرآن ختم مي كنند و مردم بر ايشان گرد آمده تحسين مي نمايند. و شيطان چنين وانمود مي كند كه در خواندن فضيلتي است. در حالي كه قرائت براي خدا بايد باشد و نه تحسين مردم، و نيز قرائت بايد با تأني باشد چنانكه در قرآن آمده است: {لِتَقْرَأَهُ عَلَى النَّاسِ عَلَى مُكْثٍ} [1] ، «تا آن را با درنگ بر مردم بخوانى» و {وَرَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا} [2] . «و قرآن را چنان كه بايد شمرده و شيوا بخوان» . بعضي قاريان نيز قرائت به آواز را ابداع كرده اند كه احمد حنبل مكروه مي داند هر چند شافعي مكروه نداشته است، همچنانكه شنيدن حُديَْ و نشيد اعراب را هم بلااشكال دانسته است.
مؤلف گويد: شافعي نظر به زمان خودش دارد كه جزئي لحن و آهنگ در قرائت مي آميختند اما امروزه كه قرائت را بر دستور سرودها و تصنيفها گردانيده اند هر اندازه به غنا شبيه تر شود كراهتش شرعًا افزوده خواهد شد واگر قرائت از وضع قرآن خارج شود كه حرام خواهد بود.
(1) سورهء اسراء، آيهء 106.
(2) سوره مزمل، آية 4.