فهرس الكتاب
شيطان بر بعضي عبادت پيشگان در ترتيب نيت كردن تلبيس مي كند چنانكه چند بار نيت نماز را بر زبان مي آورند، حال آنكه نيت به قلب است و تلفظ آن لازم نيست و تكرار لفظ معني ندارد. بعضي را هم از اين راه وسوسه مي كند كه از كجا اين آبي كه مي خواهي وضو بسازي پاك باشد؟ و هر احتمال دوري را در نظر او ظاهر مي سازد، حال آنكه شرع مي گويد در آب اصل بر پاكي است. و كثرت استعمال آب را هم چهار عيب هست: اسراف، وقت تلف كردن، فضولي در كار شرع كه كاربرد اندكي آب را براي وضو بس مي داند، و بالاخره اگر شستشوي هر عضو از سه بار بگذرد نهي شده است. و بسا آنقدر وضو را طول مي دهد كه وقت نماز مي گذرد يا دست كم فضيلت اول وقت يا فضيلت رسيدن به نماز جماعت را ازدست مي دهد.
و شيطان در اينجا چنين وسوسه مي كند كه وضو مقدمة نماز است اگر وضو درست نشود نماز درست نيست، حال آنكه بعضي از همين آدمها را ديده ايم در مورد حلال يا حرام بودن خوراك و نوشيدني خود اين اندازه مقيد نيستند و زبان در غيبت دراز مي كنند. كاش كارشان برعكس بود! از پيغمبر (صلى الله عليه وسلم) روايت است كه بر سعد گذشت ديد] با آب زياد [وضو مي گيرد فرمود: يا سعد، اين اسراف براي چيست؟ سعد پرسيد: مگر در وضو هم اسراف هست؟ فرمود: بلي، ولو كنار آب روان نشسته باشي] بايد به اندازه آب مصرف كني [. و نيز از پيغمبر (صلى الله عليه وسلم) روايت است كه فرمود: «بر وضو شيطاني «ولهان» نام موكل است از آن برحذر باشيد». در روايت ديگر فرمود: «ولهان در وضو گرفتن بر مردم مي خندد و مسخره شان مي كند» . و نيز روايت است كه فرمود: «در اين امت اشخاصي خواهند بود كه در دعا و در وضو افراط مي كنند» . ابوالوفاء بن عقيل مي گفت: «ارزشمندترين چيزها وقت است، وخدا را با آب (بازي) كمتر مي توان عبادت كرد» .