ابن مسعود از پيغمبر (صلى الله عليه وسلم) روايت مي كند كه فرمود: شيطان را در دل آدمي وسوسه اي است وفرشته را الهامي؛ اما وسوسه شيطان آن است كه وعده شرّ مي دهد و حق را تكذيب مي نمايد و الهام فرشته آن است كه وعدة خير مي دهد و حق را تصديق مي نمايد. هر كس چنين حالتي در دل خود يافت بداند كه از خداست، و بايد خدا را بستايد و هر كس حالت اول را در دل يافت بداند كه از شيطان است و بايد از شيطان به خدا پناه جويد زيرا {الشَّيْطَانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَامُرُكُمْ بِالْفَحْشَاءِ} اين شيطان است كه بشما وعدة فقر مي دهد و امر به كار زشت مي نمايد [1] .

روايت است كه پيغمبر (صلى الله عليه وسلم) براي حسن و حسين (رضي الله عنهما) اين دعا را مي خواند: «أُعِيْذُكُمَا بِكَلِمَاتِ اللهِ التَّامَّةِ مِنْ كُلِّ شَيْطَانِ وَهَامَّةٍ، وَمِنْ كُلِّ عَيْنٍ لاَمَّةٍ» و مي فرمود: پدرم ابراهيم براي اسماعيل و اسحاق چنين تعويذ مي خواند. (اين روايت را مسلم و بخاري هر دو آورده اند) .

ابن الانباري گويد: «هَامَّةٍ» (واحدِ هوامّ) يعني هر موجودي كه اهتمام به شرّ كند، و «لاَمَّةٍ» به معني «مُلمّه» (بد و گنهكار) است، و «لاَمَّةٍ» گفته تا همراه «هَامَّةٍ و تَّامَّةِ» سبكتر بر زبان جاري شود.

از مطرف نقل است كه گفت: آدميزاده را ديدم در فاصلة خدا و شيطان افتاده، هر گاه خدا نگهش داشت نگه داشته، و الا شيطان آدميزاده را مي برد.

يكي از گذشتگان به شاگردش گفت: هر گاه شيطان گناهان را در نظرت بيارايد چه مي كني؟ گفت: با او جهاد مي كنم. پرسيد: اگر دوباره و سه باره آمد چه مي كني؟ گفت: جهاد مي كنم. استاد گفت: اين طول مي كشد، از شر سگ به صاحبش پناه ببر!

(1) سوره بقره، آيه 268.