بسا شيطان به شخص هوشيار زيرك يورش مي برد و عروس هوي و هوس را همراه دارد. آن هوشيار زيرك سرگرم نظر به آن عروس مي شود و اسير مي گردد. محكمترين طنابي كه شيطان اسيرانش را بدان مي بندد جهل است، سپس هوي و هوس، آن گاه غفلت؛ كه اين قيد از همه سست تر است (يعني درد غفلت، چاره پذيرتر است از درد هوس و هوس و جهل) . مادام كه زرهِ ايمان بر تن مؤمن است ضربت دشمن كشنده نخواهد بود.

گفته اند كه شيطان در پيش روي انسان نودونه درِ خير مي گشايد تا يك بار درِ شر بر روي او بگشايد! و نيز از قول كسي كه با اجانين راه داشته، نقل مي كنند كه اجانين گفته اند: تعرض و تسلط ما بر پيروان سنت از همه دشوارتر است اما با پيروان گرايشهاي گوناگون (فرقه هاي منحرف) در حقيقت بازي مي كنيم.

باب پنجم

در بيان تلبيس ابليس در عقايد و كيشها

در فريفتن ابليس سوفسطاييان را

اين گروه منسوبند به مردي كه سوفسطا ناميده مي شد. عقيدة سوفسطاييان بر اين است كه اشياء را حقيقتي نيست زيرا آنچه مشاهده مي كنيم مي شود كه مطابق واقع باشد و مي شود كه نباشد. و علما بر اين استدلال چنين ايراد كرده اند كه مي پرسند: آيا اين حرف شما را حقيقتي هست يا نه؟ اگر بگويند: حقيقت ندارد، گوييم: چگونه به عقيده اي دعوت مي كنيد كه حقيقت ندارد و باطل است؟ گويي خود اعتراف داريد كه قولتان قابل قبول نيست. و اگر گفتند كه حرف ما حقيقت دارد، پس عقيده خود را ترك كرده و به حقيقتي قايل شده اند.