ليكن حفظ او سبحانه در خارج بصفت حفظ بني آدم اشياي خود را يا مانند نقش بر حجر مثلًا ظاهر نمي شود بلكه صفت ظهور حفظ الهي در خارج آن است كه الهام فرمود در قلوب صالحين از امت مرحومه كه بسعي هر چه تمامتر تدوين آن كنند بين الّلوحين و جميع مسلمين مجتمع شوند بر يك نسخه، و هميشه جماعات عظيمه از قراء خصوصًا و سائر مسلمين عمومًا بقرائت و مدارست آن مشغول باشند تا سلسلهء تواتر از هم گسيخته نه گردد بلكه يومًا فيومًا متضاعف شود و هميشه جماعات ديگر در تفسير و شرح غريب و بيان اسباب نزول آن سعي بليغ بجا آرند تا در هر زماني جماعه ي قيام كنند بامر تفسير، صورت حفظ همين را معين فرمودند نه نقش بر حجر مثلًا.

چون صورت حفظ متحقق شد دانستيم كه آن حصّه از قرآن که محفوظ نيست (منسوخ شده) تلاوت آن مرضي نيست [1] ، لهذا محققين علماء بآن رفته اند كه در صلوات و غير آن خوانده نشود مگر قرائت متواتره.

و قرائت متواتره آنست كه در وي دو شرط بهم آيند:

يكي آنكه سلسله روايت آن ثقه عن ثقه تا صحابه كرام رسد نه مجرد محتمل خطي.

(1) - قابل ياد آوري است که بعضي آيات قرآن کريم منسوخ شده است، و نسخ بر سه قسم مي باشد:

1-تلاوت و حکم آن هر دو منسوخ شده باشند.

2-تنها تلاوت آن منسوخ شده باشد.

3-صرف حکم منسوخ شده باشد و تلاوت آن باقي باشد.

قسم اول و دوم در قرآن کريم نوشته نشده است، و آن حصه از قرآن کريم که حفاظت نشده شامل همين دو قسم مي باشد.