و به حلّ، ثانيًا: اجتماع نفوس به غير جامعي كه به شوكت خود همه را در يك سلك منسلك گرداند پا بر هوا است نزديك است كه اندك خشونتي در ميان ايشان افتد و آن مخالفت بر هم خورد لهذا حكماء گفته اند سبب تأليف ناس وجوه متعدده مي باشد رهبت و رغبت و حاجت و اتفاق طبائع و اتفاق بر صفات كسبيه و رسم و عقل و اجتماعي كه به يك وجه يا دو وجه پيدا شود پا بر هوا دارد و برآن بنا كرده جنگها و كارهاي عمده صورت نمي بندد و اين مبحثي است از اجلي مباحث حكمت سياست مُدن. چون مدار اين امور بر احتمالات عقليه نيست بلكه بر آنچه در عادت موجب رفع مفسده با وجود مصلحت باشد بايد دانست كه اين عزيز ناقص يا اين زن به هيچ كار نمي آيد وجود وعدم او مساوي است او خود نمي داند كه شريعت و مصلحت چيست تا در آنچه موافق شريعت و مصلحت است و مخالف آن است تميّز نمايد يكي را ترجيح دهد و از ديگري نهي فرمايد و اعتماد در هر فن بر اهل آن فن كردن و خود مقلد محض بودن هرگز راست نمي آيد و كاري نمي كشايد اكثر مفاسد در عالم از همين جهت ناشي شده و اگر تسليم اين شخص ضرور افتد الضرورات تبيح المحظورات.