فهرس الكتاب
الفعل ولام الفعل را به فتحه كنند چون نَصَرَ نَصَراا نَصَروا تا آخر و
ضَرَبَ ضَرَباا ضَرَبوا تا آخر و عَلِمَ عَلِماا عَلِمُوا تا آخر و حَسِبَ حَسِباا حَسِبُوا
تا آخر و مَنَعَ مَنَعاا مَنَعُوا تا آخر و شَرُفَ شَرُفاا شَرُفُوا تا آخر.
و چون فعل را از براى مفعول بنا كنند در ماضى ثلاثى مجرّد فتحه
فاء الفعل را بدل به ضمّه كنند و عين الفعل را كسره دهند چون نُصِرَ (1)
نُصِراا نُصِروا تا آخر.
و بر اين قياس بود باقى ابواب پنجگانه چون ضُرِبَ ضُرِباا ضُرِبُوا تا
آخر و عُلِمَ عُلِماا عُلِمُوا تا آخر و مُنِعَ مُنِعاا مُنِعُوا تا آخر و حُسِبَ حُسِباا
حُسِبُوا تا آخر و شُرِفَ شُرِفاا شُرِفُوا تا آخر.
و در باب افعال، همزه را مضموم كنند و عين الفعل را مكسور
چون اُكْرِمَ اُكْرماا اُكْرِمُوا تا آخر و در باب تفعيل فاء الفعل را مضموم
كنند و عين الفعل را مكسور چون صُرِّفَ صُرِّفاا صُرِّفوا تا آخر و در باب
مفاعله فاء الفعل را مضموم كنند و عين الفعل را مكسور، لكن چون فاء
مضموم شود الف منقلب گردد به واو، چون ضُورِبَ ضُورِبا ضُوربُوا تا
آخر و در باب تفعّل و تفاعل تاء و فاء مضموم شوند و عين مكسور چون
تُعُهِّدَ تُعُهِّدا تُعُهِّدوا تا آخر و در باب تفاعل الف منقلب گردد به واو چون
تُعُوهِدَ تُعُوهِدا تُعُوهِدوا تا آخر و در باب افتعال همزه و تاء مضموم شوند و
عين الفعل مكسور چون اُكْتُسِبَ اُكْتُسِباا اُكْتُسِبُوا تا آخر و در باب
انفعال همزه و فاء مضموم شوند و عين مكسور چون اُنْصُرِفَ اُنْصُرِفاا
اُنْصُرِفُوا تا آخر و در باب افعلال همزه و عين مضموم شوند و لام اوّل
(1) نُصِرَ در اصل نَصَرَ بود معلوم بود ما خواستيم مجهولش بنا كنيم اوّلش را ضمّه و ماقبل آخرش
را كسره داديم نُصِرَ شد يعنى يارى كرده شد يكمرد غايب در زمان گذشته.