مكسور چون اُحْمُرَّ اُحْمُرّاا اُحْمُرّوا تا آخر و در باب استفعال همزه و تاء

مضموم شوند و عين مكسور چون اُسْتُخْرِجَ اُسْتُخْرِجاا اُسْتُخْرِجُوا تا آخر و

در باب افعيلال همزه و عين مضموم شوند و لام اوّل مكسور و الف

منقلب گردد به واو چون اُحْمُورَّ اُحْمُورّا اُحْمُورّوا تا آخر و در باب فَعْلَلَ

فاء مضموم شود و لام الفعل اوّل مكسور چون دُحْرِجَ دُحْرِجاا دُحْرِجُوا تا

آخر و در باب تفعلل تاء و فاء مضموم شوند و لام اوّل مكسور چون

تُدُحْرِجَ تُدُحْرِجاا تُدُحْرِجُوا الخ و در باب افعنلال همزه و عين مضموم

شوند و لام اوّل مكسور چون اُحْرُنْجِمَ اُحْرُنْجِماا اُحْرُنْجِمُوا تا آخر و در

باب اِفْعِلْلاال نيز همزه وعين مضموم شوند و لام اوّل مكسور چون اُقْشُعِرَّ

اُقْشُعِرّا اُقْشُعِرُّوا تا آخر.

فصل:

چون فعل مستقبل را از براى مفعول بنا كنند، حرف استقبال را

مضموم كنند (اگر مضموم نباشد) و عين را مفتوح كنند(اگر مفتوح

نباشد)چون: يُنْصَرُ و يُضْرَبُ و يُعْلَمُ و يُمْنَعُ و يُشْرَفُ و يُحْسَبُ و يُكْرَمُ و

يُصَرَّفُ و يُضارَبُ و يُكْتَسَبُ و يُتَضارَبُ و يُتَصَرَّفُ و يُحْمَرُّ و يُحْماارُّ و

يُسْتَخْرَجُ و در رباعىّ، لام اوّل را مفتوح كنند به جاى عين چون

يُدَحْرَجُ و يُتَدَحْرَجُ و يُحْرَنْجَمُ و يُقْشَعَرُّ.

فصل:

بدانكه امر حاضر در فعل مجهول به طريق امر غايب باشد چون:

لِتُضْرَبَ لِتُضْرَباا لِتُضْرَبُوا لِتُضْرَبى لِتُضْرَباا لِتُضْرَبْنَ. و بر اين قياس بود امر

مجهولِ مجموع ثلاثى مجرد و مزيد فيه و رباعى مجرد و مزيد فيه.