زائده منقلب شد به همزه، قائلٌ شد.

اسم مفعول مَقُولٌ مَقُولاانِ مَقُولُون مَقُولَةٌ مَقُولَتاانِ مَقُولااتٌ و مَقاائِلُ اصل

مَقُولٌ مَقْوُولٌ بود ضمّه بر واو ثقيل بود به ما قبل دادند يك واو به التقاىِ

ساكنين بيفتاد نزد بعضى واو اصلى بيفتاد مَقُولٌ شد بر وزن مَفُولٌ و نزد

بعضى واو زايد افتاد مَقُوْلٌ شد بر وزن مَفُعْلٌ.

اجوف يايى (1) از باب فَعَلَ يَفْعِلُ «البَيْع: خريدن و فروختن» .

ماضى معلوم: بااعَ بااعاا باعُوا بااعَتْ بااعَتاا بِعْن تا آخر. اصل بااعَ بَيَعَ

بود، ياء حرف علّه متحرك ماقبل مفتوح قلب به الف كردند بااع شد،

و همچنين است حال تا بِعْنَ. و در بِعْنَ تا آخر، الف به التقاىِ ساكنين

بيفتاد فتحه باء را بدل كردند به كسره تا دلالت كند بر اينكه عين

الفعل كه افتاده است ياء بوده است نه واو. مستقبل معلوم: يَبيعُ يَبِيعاانِ

يَبيعُونَ تا آخر اصل يَبيعُ يَبْيِعُ بود كسره بر ياء ثقيل بود به ماقبل دادند

يَبيعُ شد و در يَبِعْنَ و تَبِعْنَ ياء به التقاىِ ساكنين بيفتاد. و در امر حاضر

گويى: بِعْ بِيعاا بِيعُوا تا آخر بر آن قياس است كه در قل گفته شد. نون

تأكيد ثقيله بِيعَنَّ بِيعاانِّ بِيعُنِّ بيعِنَّ بيعاانِّ بِعْناانِّ نون تأكيد خفيفه بيعَنْ

بيعُنْ بيعِنْ. امر غائب: لِيَبعْ لِيَبيعاا لِيَبِيعُوا لِتَبِعْ لِتَبِيعاا لِيَبِعْنَ لِاَبِعْ لِنَبعْ.

نون تأكيد ثقيله لِيَبيعَنَّ لِيَبيعاانِّ لِيَبيعُنَّ تا آخر. نون تأكيد خفيفه لِيَبيعَنْ

لِيَبيعُنْ لِيَبيعِنْ. نهى: لاا يَبعْ لاا يَبيعاا لاا يَبيعُوا تا آخر نون تأكيد ثقيله

لاا يَبيعَنَّ تا آخر. ماضى مجهول: بيعَ بيعاا بيعُوا بيعت بيعَتاا بِعْنَ تا آخر.

(1) سَيَض ياء اشاره است به اجوف يايى از دو باب آمده است اوّل از باب عَلِمَ يَعْلَمُ مثل

هابَ يَهابُ ودوّم از باب ضَرَبَ يَضْرِبُ مثل باعَ يبيعُ.