[مستقبل]

و از مستقبل نيز چهارده وجه باز مى گردد: شش مغايب را بود و

شش مخاطب را و دو حكايت نفس متكلّم را.

آن شش كه مغايب را بود: سه مذكّر را بود و سه مؤنّث را.

آن سه كه مذكّر را بود: يَضْرِبُ، يَضْرِبَانِ، يَضْرِبُونَ.

يَضْرِبُ: يعنى مى زند او يك مرد غايب در زمان آينده. صيغه مفرد

مذكّر غايب است از فعل مستقبل صحيح و ثلاثى و مجرد و معلوم.

يَضْرِبُ در اصل ضَرَبَ بود (مفرد مذكّر غايب بود از فعل ماضى)

خواستيم مفرد مذكّر غايب بنا نمائيم از فعل مضارع، ياء كه علامت و

حرف استقبال بود در اولش درآورديم، فاء الفعل را ساكن و عين

الفعل را مكسور و لام الفعل را مضموم كرديم يَضْرِبُ شد بر وزن يَفْعِلُ.

ضاد فاء الفعل، راء عين الفعل، باء لام الفعل و ياء علامت غيبت و

حرف استقبال است و ضمير هُوَ در او مستتر است به استتار جايزى،

محلًّا مرفوع است تا فاعلش بوده باشد.

يَضْرِبَانِ: يعنى مى زنند ايشان دو مردان غايب در زمان آينده، صيغه

تثنيه مذكّر غايب است از فعل مضارع، صحيح و ثلاثى و مجرد و

معلوم.

يَضْرِبَانِ در اصل يَضْرِبُ بود (مفرد بود) خواستيم تثنيه بنا كنيم،

الف كه علامت تثنيه و ضمير فاعل بود با نون عوض رفع در آخرش در