فهرس الكتاب
«آنان پيامبرانى كه بشارت دهنده و بيم دهنده بودند، تا بعد از اين پيامبران، حجتى براى مردم بر خدا باقى نماند، (و بر همه اتمام حجت شود;) و خداوند، توانا و حكيم است» .
وقتي که ناتواني عقل در برخي زمينه ها ثابت شد، پس درست نيست که تمام احکام شرعي را با ميزان عقل بسنجيم زيرا تطبيق دادن ميان عقل و احکام شرعي بطور دائم و ملتزم شدن به آن، به معني بي نياز بودن عقل از شرع و انکار نبوت خواهد بود، خدا ما را از آن پناه دهد.
سرهندي باز مي گويد: اينکه گفتار صادقانه پيامبران را در اختيار عقل قرار دهيم تا آن را بررسي و تحقيق و مورد تامل و تفکر قرار دهد و ميان آنان توفيق حاصل نمايد، در حقيقت اين کار رد نبوت و انکار نمودن آن است، پس در اين قضايايي که ماوراي عقل هستند بايد بطور کامل تبعيت نمود و نسبت به پيامبران - عليهم السلام - بدون طلب دليل و برهان بايد باوري صادقانه داشته باشيم.
نبايد کسي گمان ببرد که روش و طريق نبوت با طريق عقل در تعارض است، نه چنين نيست بلکه طريق عقل که همانا طريق نظر و استدلال است نمي تواند بدون تقليد از انبياء و پيروي کردن آنها، راه بجايي ببرد، در اينجا تعارض چيزي و عجز و قصور هم چيزي ديگر است، چون تعارض بعد از قدرت و توانايي تصور مي شود.
9 -عمل کردن به قياس اولي [1] در زمينه اثبات و نفي صفات خداوند.
(1) - نزد اصوليين، قياس الجلي هم گفته مي شود، و آن، قياسي است که حکم در فرع روشنتر از اصل مي باشد چون علت در فرع ظاهرتر و واضح تر است، مانند تحريم کتک زدن والدين که قياس بر گفتن كلمه أف شده است. قياس التمثيل: يعني الحاق نمودن چيزي به مشابه آن. قياس الشمول: وارد کردن امري در حکم معني عامي که شامل آن هم مي شود. «الوجيز في اصول التشريع الإسلامي» (373) ، اصول مذهب امام احمد: (613، 643) .