98 -السيدة ام كلثوم «1» بنت السيد اسحق الكوكبى

وهو ابن محمّد «2» بن زيد بن الحسن بن علىّ المرتضى رضوان اللّه عليهم دخلت شيراز بعد قتل اعمامها وقصد بنى العبّاس لاستئصالهم فاقامت بها متنكّرة واشتغلت

(1) - شرح احوال اين امّ كلثوم در شيرازنامه ص 151 - 152 نيز مسطور است، لكن در عمدة الطّالب في انساب آل ابى طالب كه از كتب معتبره انساب است در ضمن تعداد اولاد اسحق كوكبى ص 73 دخترى بنام امّ كلثوم براى او ذكر نكرده است، ولى چون در كتب انساب غالبا اسامى دختران را (مگر مشاهير ايشان را) مرسوم نبوده ذكر نمايند لهذا از عدم ذكر اين امّ كلثوم در ضمن اولاد اسحق كوكبى بهيچوجه نميتوان استنباط نمود كه او دخترى باين اسم نداشته است،

(2) - چنين است در هرسه نسخه ق ب م، وهمچنين است نيز در ترجمه فارسى كتاب حاضر بقلم پسر مؤلف عيسى بن جنيد، ولى اين فقره يعنى اينكه اسحق كوكبى پسر محمد بن زيد بن حسن بن علىّ بن ابى طالب بوده ظاهرا بل قطعا سهو واضح است چه اسحق كوكبى بتصريح عمدة الطّالب پسر حسن بن زيد بن حسن بن عليّ بن ابى طالب است وزيد مذكور اصلا پسرى محمّد نام نداشته سهل است بغير حسن مزبور مطلقا اولاد ذكور ديگرى از زيد باقى نمانده بوده ونسل زيد منحصرا از همين حسن منشعب شده بوده است (عمدة الطالب ص 48) ، وچون كنيه اين حسن پدر اسحق كوكبى ابو محمد بوده است لهذا احتمال بسيار قوى ميرود كه اصل عبارت متن چنين بوده: «و هو ابن [ابى] محمد [الحسن] بن زيد بن الحسن بن على المرتضى» وسپس در نتيجه سهو نسّاخ دو كلمه «ابى» و «الحسن» از قلم افتاده است،- واين اسحق كوكبى چون اعور بوده ونقطه سفيدى مانند ستاره در چشم داشته لهذا به «كوكبى» مشهور شده بوده است، ووى معاصر هرون الرّشيد واز اعوان وجواسيس خليفه مزبور بوده بر ضدّ بنى اعمام خود از آل ابى طالب وجماعت كثيرى از علويان بسعايت ونمّامى او نزد هرون الرّشيد بقتل رسيده اند وبالأخره خود او نيز مورد سخط رشيد واقع شده در حبس او افتاد ودر همان حبس هلاك شد (عمدة الطالب ص 49) ،