الّا استغرق بمشاهدته وصحبته مع وفور علمه وكمال رتبته. توفّى في ربيع الأوّل سنة اثنتين وستّمائة «1» ودفن بالمصلّى وله مرثية انشدها «2» فيه قال الشيخ صدر الدّين

-بقيه از صفحه قبل

جبريل امين بلوح ايمان ... بر حافظ حفظ كرده قرآن

پيشش ز براى درس تنزيل ... طفلى متعلّم است جبريل

اين قصّه بخلد باز گفتند ... حوران ز سر نياز گفتند

كاين حافظ كيست گفت رضوان ... پيرى است خزانه دار قرآن

بالاى جنان مدار جاهش ... شهر همدان قرار گاهش

هر جا كه نه اوست حارس دين ... مدروس بود مدارس دين

الى آخر الابيات،- براى مزيد اطّلاع از شرح احوال صاحب ترجمه رجوع شود بمآخذ ذيل:

منتظم ابن الجوزى معاصر او ج 11 ص 155، معجم الأدباء ياقوت ج 3 ص 26 - 46 بيست صفحه تمام، معجم البلدان همو 4: 601 - 602 كه استطرادا اسمى از او برده وحكايت ممتعى از او نقل نموده، ابن الأثير ودول الأسلام ذهبى وتاريخ يافعى ونجوم الزاهرة وشذرات الذهب هر پنج در حوادث سنه 569، تاريخ گزيده 787، نزهة القلوب 71، طبقات الحفّاظ ذهبى 4: 114 - 118 (كه اشتباه بسيار غريبى در خصوص اسم او در اين طبع منحوس حيدرآباد روى داده وبجاى حسن بن احمد نام او «محمد بن سهل» كه نام جد سوّم اوست چاپ شده است ونام او وآباء او تا اين جدّ همه از بين افتاده است) ، طبقات القراء جزرى 1: 204 - 206، طبقات النحاة سيوطى 215، روضات الجنّات 222 - 223، طرائق الحقائق 2: 262 با اغلاط كثيره در نام وكنيه وسال وفات او، اعلام زركلى 222،-

(1) - چنين است اين تاريخ وفات در هرسه نسخه شد الأزار، واين منافات صريح دارد با حكايتى كه در شيرازنامه ص 130 در ضمن ترجمه احوال ركن الدين عبد اللّه بن عثمان قزوينى راجع بصاحب ترجمه حاضر يعنى ابو عبد اللّه اسمعيل [بن] حاكم خراسانى ذكر كرده كه از آن بطبق نسخه چاپى شيرازنامه صريحا معلوم ميشود كه وى تا سنه ششصد وبيست در حيات بوده، ولى در نسخه خطّى شيرازنامه مورّخه 833 بجاى سنه ششصد وبيست سنه ششصد ويازده دارد، پس على اىّ حال بطبق شيرازنامه چه خطّى وچه چاپى صاحب ترجمه حاضر در سنه 611 يا در سنه 620 در حيات بوده است پس چگونه ممكن است كه در سنه 602 وفات يافته باشد، بنابراين بديهى است كه يا تاريخ كتاب حاضر يعنى شدّ الازار غلط است ويا دو تاريخ شيرازنامه يعنى 611 يا 620، ومن گمان ميكنم بظنّ بسيار قوى كه در عبارت متن حاضر ما بين دو كلمه اثنتين وستمائة عقد عشرات از بين افتاده است بقيه در صفحه بعد