فهرس الكتاب

الصفحة 16 من 313

در چچنامه آمده و هر آينه اين كتاب تاريخ وحيد است كه ما را ازان قرون تيره و تاريك خبرى مى دهد.

بعد از تسخير سند بر دست عرب است كه ما در ميدان تاريخى پا مى گذاريم، و آن نيز براى مدّت صد و پنجاه سال كه در اثناى آن گماشتگان بنى اميّه و بنى عباس يكى بعد ديگرى آمده ملك سند را از جانب خلفاء در تحت تصرف خويش داشته اند. و ليكن متاسفانه احوال ايالت اين نائبان نيز بجز چند اشاراتى كه در كتب تاريخ عربى موجود است بطور رضايت بخش يافت نمى شود. درين زمينه دو مؤرخ عربى أعنى البلاذرى (المتوفى 279 هـ 892 هـ) مؤلف فتوح البلدان و اليعقوبى (المتوفى 284 هـ 897 هـ) مؤلف تاريخ اليعقوبى مستثنى هستند. سابق الذكر يك فصل عليحده بر فتح سند در كتاب مستند خود آورده و مؤخر الذكر نيز تقريبا همان بيان را باختصار و تغيير قليلى تقرير كرده. بعلاوهء اين، سيّاحان و جغرافيه نويسان عرب و متعرب مانند اصطخرى و مقدسى و مسعودى اسماى شهرهاى قديم سند را ذكر كرده اند، اما بواسطه مرور زمان و تداول كتّاب صورت اكثرى از آنها چنان مسخ شده كه هويّت و استخراج آنها از حد امكان بيرون است.

اولين تاريخ جامع كه در فتح بلاد سند در زبان تازى تأليف شده كتابى بود كه أبا عن جدّ در ميراث قاضى اسماعيل بن على الثقفى قاضى بكهر آمده، و از روى آن نسخه على بن حامد بن ابى بكر الكوفى در حوالى سنه 613 هـ (1216 م) تأليف خود «منهاج الدين و الملك المعروف به چچنامه، را در زبان فارسى ترجمه نمود. ازان جائيكه نسخهء اصلئ عربى از بين رفته كه بازيافت آن متعذر است، چچنامه اولين تاريخ سند است كه بدست ما رسيده، و باستثناى بعضى حكايات متعلق بتاريخ سند قبل از فتح عرب و قصهء خاتمهء محمد بن القاسم كه رنگ افسانه اى دارد اغلب وقايعى كه دران مندرج است مطابقت مشخّص با محتويات فتوح البلدان و تاريخ يعقوبى دارد.

حجم الخط:
شارك الصفحة
فيسبوك واتساب تويتر تليجرام انستجرام
. . .
فضلًا انتظر تحميل الصوت