چنانكه در تمهيد گفته ايم چچنامه اول كتابيست كه از تاريخ سند قبل از فتح عرب صحبت مى كند و ديگر كتب تاريخ در زبان فارسى مانند تاريخ فرشته و طبقات اكبرى تاليف نظام الدين بخشى و تاريخ سند تاليف مير معصوم بكهرى و تحفة الكرام تاليف مير على شير قانع تهتوى همه تابع و پيرو اويند، نيز در ايراد وقايع تاريخى از ديگران معتبرتر است و طرف حقيقت و صحت را فرو نميگذارد الّا در حكايت انجام محمد بن القاسم، و تقريبا جميع وقايع فتح سند بر وفق بلاذرى و يعقوبى است، زيرا كه اكثرى از راويان چچنامه همانند كه بلاذرى بر آنها استناد و اعتماد داشته مانند مدائنى و ابو محمد هندى و غيره.

باستثناى فصول اولى كه دران تاريخ سلسله بدهگان (رايان) و برهمنان مندرج است، بقيّهء كتاب بشرح اعمال حربيه عرب اختصاص دارد. مع هذا چچنامه آئينه ايست كه ازان تصوير حالات آن ازمنه - سياسى و دينى و اجتماعى - منعكس مى شود، هر چند كه مبهم و تيره باشد. ما مى بينيم كه در آن عصر بدهگان و برهمنان در كمال وئام و وفاق مى زيستند. و زنان طبقات عليا پس پرده با مردم اجنبى حرف مى زدند، و وقتى كه شوهران دچار تقلاى موت مى شدند آنها خود را زنده مى سوختند. و مردم خاص و عام متدين و موهوم پرست بودند و بگفتهء منجمان كار مى بستند، حتى بواسطهء اين موهوم پرستى و ايمان باطل مملكت خود را از دست دادند. اغلب ايشان اهل صناعت و زراعت بودند. و بالاتر از همه اين كتاب بكمال وضاحت مى نمايد كه فاتحان عرب تحت قيادت محمد بن القاسم چقدر متساهل و بى تعصب بودند و چقدر با رعيت و اهل ذمه سلوك خوش مى ورزيدند.