ولايت عماد الدين محمد[بن ال ... ]قاسم[بن الحكَم]بن ابى عقيل الثقفى

متصرفان اخبار و مفسران آثار چنين آورده اند كه چون حوالت سند از دار الخلافت به حجّاج بن (ص 78) يوسف رسيد (1) ، محمّدِ قاسم پسر عمّ (2) او بود و داماد نيز بود (3) ، و دختر حجاج او داشت، او را بولايت هند نصب كرد. هنوز در سن هفده سالگى بود، و بجهة تهنيت آن امارت حمزه [بن بَيْض] الحنفى اين شعر گفت:

انّ الشّجاعة (4) والسّماحة والنّهي (5) ... لمحمّد 6 بن القاسم (7) بن (f 48 a) محمّد

قاد (8) الجيوش لسبع عشرة حجّة ... يا قرب (9) ذالك سؤددا من مولد

ابو الحسن مدائنى (10) از بشر بن خالد چنين روايت كرده كه حجاج بجانب خليفهء وقت وليد بعد قتل بُديل نبشته (11) در قلم آورد و اجازت خواست بگشادن هند. خليفه مثال فرمود كه آن قوم جهالند (12) ، و ولايتى دور دست است، و در عدّت و آلت و استعداد و اهبت (13) و حشم و سلاح حرب مبلغهاى خطير صرف مى شود، و مؤنت بسيار آيد. اين معنى عظيم منكر است (14) و در توقّف بايد داشت، كه هر بار لشكر مى رود و مسلمانان هلاك مى شوند، تدبير بينديش.

(1) ك‍م: شد

(2) پ: عمزاده

(3) ب س ك‍م: داماد او بود

(4) بلاذرى: المروة

(5) بلاذرى: الندى

(6) پ ك‍: بمحمد

(7) جميع نسخ فارسيه «قاسم» دارد

(8) بلاذرى: ساس

(9) جميع نسخ فارسيه: قوم، كه ظاهرا سهو است

(10) ابو الحسن على بن محمد المدائنى كه نيز راوئ بلاذرى است، ب س: هذلى؛ پ ح ك‍م: مدنى

(11) ب پ: نوشته

(12) پ: خارجند

(13) ب س م: ابّهت

(14) ب: مستنكر است؛ س: ازين معنى عظيم متفكرم؛ م: متفكر است