داشت حبابه [1] نام، ويزيد روزى بنشاط مشغول شده بود وفرمان داد، كه هيچكس از خدم بنزديك او نيايد: پس انارى بشكافت، وبجانب حبابه انداخت، حبابه از آن يك دانه بخورد، در حال بمرد، وچندانكه يزيد آواز داد، هيچكس نزديك او نيامد، كه چنان فرمان داده بود، او بخانه مرده بماند، تا شب درآمد، پس خادمان درامدند، وآن حال بديدند، كار به تجهيز وتكفين كشيد بساختند، يزيد پايه جنازه بر گردن نهاد، چون او را دفن كردند، بيست روز بزيست ودرگذشت.

العاشر هشام [2] بن عبد الملك

هشام بن عبد الملك، كنيت او ابو وليد بود، او بخلافت بنشست در ماه رمضان سنه تسع وستين [3] ودر ايام او زيد بن على بن الحسين خروج كرد، وچهارده هزار مرد از شيعه با او بيعت كردند، وباز خلاف كردند، واز آن جمله چهارده كس پيش او بماندند، وهشام عبد الملك، يوسف بن عمر را كه والى عراق بود بطلب ودفع زيد بن على فرستاده بود، ناگاه او را دريافتند، قتال ميان ايشان قايم شد تيرى بر دماغ زيد آمد وشهيد شد، او را دفن كردند، پس از ان او را از خاك بركشيدند وبياويختند. پس هشام نامه كرد بجانب ابن عمر [4] تا زيد را بسوختند رضى الله عنه.

پسر [5] زيد بن على، كه يحيى نام او بود از آنجا بگريخت وبطرف بلخ آمد عليه الرحمه، وهشام ولايت خراسان را به جنيد بن عبد الرحمن العطفانى داد [6] ، ودر سنه اثنى عشر ومائة، خاقان ملك تركستان بيرون آمد وبا جنيد مصاف كرد، ميان سمرقند وفرغانه. ودر سال دوم هم مصاف كردند، هر دو كرت نصرت لشكر اسلام را بود، ولشكر تركستان چندان بود كه در عد دنيا يد خلق بسيار از ايشان بدوزخ رفت، وبسيار اسير شدند، وبروايتى فتح مسلمه برادر هشام را بود، وبملك خزر مدينه باب الابواب بنا كرد [7] ، وآن فتح جنيد را بود

[1] اصل: حسانه. پ. حشانه الكامل ومسعودى: حبابه. گزيده: حنانه.

[2] اصل هاشم.

[3] كذا، ولى بقول جمهور: 105 ه

[4] اصل وپ: بجانب عمرو، ولى چون يوسف بن عمرو والى عراق بود نه خود عمر، كلمها بن زيادت شد.

[5] اصل: پس زيد، اگر به ضمه اول بخوانيم بمعنى همان پسر باشد.

[6] كذا. الكامل وفتوح البلدان: الجنيد بن عبد الرحمن بن عمرو بن الحرث المرى.

[7] اين جمله در اصل وپ: مغشوش بود از تصريح ياقوت والكامل وغيرهم اصلاح شد، ياقوت گويد: باب الا ابواب وهو الد وبند شروان على بحر طبرستان وهو بحر الخزر.