الرابع عشر مروان بن محمد بن مروان الحكم

كنيت او ابو عبد الله [1] بود، ومادر او كرديه [2] بود، وولادت او در سنه خمس وستين، وبروايتى سنه سبعين، وبروايتى سنه اربع وستين بود، وبيعت او در سنه سبع وعشرين ومائه، واو را حمار الجزيره گفتندى، بدان سبب كه عرب هر صد سالى را سال حمار گويد، بدليل قوله تعالى في قصة عزيز:

بل لبثت مائة عام فانظر الى طعامك وشرابك لم يتسنه وانظر الى حمارك [3] وملك بنى اميه نزديك صد سال بود، كه او را امارت رسيد.

حمارش از بهر آن گفتند، ودر كتب بنى اميه رسيده بود، كه رفتن ملك بنى اميه وقتى باشد، كه بامارت كسى بنشيند، كه مادر او جاريه [4] باشد. ومروان آخرين امير بود از بنى اميه. در ايام او منازعت افتاد، ميان نصر سيار وميان سرهنگان او بخراسان، ودرين وقت ابو مسلم مروزى خروج كرد، وضحاك قيس فهرى خارجى خروج كرد از شهر زور [5] بر مروان، وميان ايشان قتال افتاد در نواحى كوفه، ودر سنه ثمان وعشرين ومائة ضحاك را بكشت، وولايت مروان پنج سال ودو ماه بود، واو را در بوصير ديهى از ديهاء مصر بكشتند [6] ودولت بنى اميه وبنى مروان نقل كرد، وسلطانى بنى العباس قوت گرفت.

حق تعالى سايه چتر پادشاه زمان را با عواطف امن وامان ممدود دارد.

و الله اعلم بالصواب.

[1] الكامل: وكان يكفى ابا عبد الملك

[2] اصل: كردمه از الكامل (5: 204) اصلاح شد.

[3] قرآن، البقره، 259.

[4] اصل: حاريه

[5] اصل: شهر روز. الكامل وطبرى وگزيده:

شهر زور. ياقوت گويد: وهى كوره واسعه في الجبال بين اربل وهمدان احدثها زور بن الصحاك واهل هذه النواحى كلهم اكراد ...

[6] اصل: او را درين توصيف ديهى از ديهاء مقر بكشتند. پ:

او را در موصف ديهى الخ .... از الكامل تصحيح شد كه گويد: وكان قتله ببوصير من اعمال مصر ...