الخامس الملك ناصر الدين عثمان حرب [1]

ناصر الدين پادشاه عادل بود، دختر ملك خراسان عمر مرغنى [2] ، كه عايشه خاتون نامداشت در حكم او بود، واو را فرزندان شايسته بودند، وچند كرت از سيستان با لشكر بخدمت سلطان غياث الدين محمد سام پيوست بخراسان، ودر وقت فتح نشاپور در خدمت بارگاه بود، واو ملك نيكو سيرت وعالم پرور بود وبا خلق بعدل واحسان ولطف روزگار گذرانيد ودر عهد پدر خود ملك تاج الدين بخلافت ونيابت پدر در ممالك نيمروز تصرفات كرد، واز بيرون نهر سيستان بكنار هيرمند قصرى رفيع ومنيع بنا كرد، ومدتى ملك راند، وهم در حيات پدر برحمت حق پيوست والسلام.

[1] راورتى: بن ملك تاج الدين

[2] اصل: مرعنى. راورتى: مرغنى، والمشهور عز الدين عمر مرغنى وبه قرار تاريخ مفصل ايران ج 1: مرغينى. درين باره مرا شرحى است كه ذيلا نوشته ميشود: نام ملوك مرغنى در طبقات چندين بار ذكر شده كه از آن جمله است، ملك عثمان مرغنى برادر عمر مرغنى وفرزند ملك عثمان كه ملك ركن الدين نامداشت ودر خيسار حكمدار بود ومنهاج سراج هم پيش از سفر هند با او محشور واز رجال دربار وى بود.

لقب ملك عثمان تاج الدين ولقب عمر عز الدين است اين دو برادر از دودمان معروف مرغنىند كه در عصر سلاطين غور شهرتى داشتند ومراتب وزارت را حايز بودند. سيفى هروى در تاريخنامه هرات مى نويسد: كه اين دو برادر از نبيرگان ملك كرت بودند ولى منهاج سراج درين مورد شرحى واشارتى ندارد وباتفاق جمهور مورخان: ملك ركن الدين خواهرزاده خود ملك شمس الدين محمد مهين بن ابو بكر كرت را بجانشينى خويش برگزيده بود كه همين شمس الدين جد بزرگ ملوك آل كرت است وشايد كه شمس الدين را در نسب پدرى نيز با دودمان اجداد مادرى خود نسبت وپيوندى باشد.

اما كلمه مرغنى را كه مورخان قديم به همين صورت ضبط كرده اند مرحوم عباس اقبال آنرا (مرغينى) بزيادت (ى) بعد از (غ) نوشته (ديده شود تاريخ ايران ج 1 ص 367) ولى بنظر من (مرغنى) اصح خواهد بود زيرا شيخ عبد الله فامى مولف تاريخ هرات در مدح عز الدين عمر مرغنى قصيده دارد كه سيفى در تاريخ هرات چند بيت آنرا نقل كرده:

ايام شد مساعد واميد شد غنى ... در عهد عز الدين عمر آن شاه مرغنى

فرخنده خسروى كه زكحل سخاى او ... دارد هميشه ديده حاجات روشنى

در عهد او قضا نكند عزم پر دلى ... واز بيم او فلك نكند راى توسنى

بى شبهه روز سخا وگه مصاف ... او راست بزم ماتمى ورزم بيژنى

ازين چند بيت وقافيت آن پديد مييد، كه بجاى مرغينى همان مرغنى اصح است چه مرغينى را نمى توان با (مرغنى- غنى- توسنى- بيژنى) وغيره قافيت كرد.