همه را قهر كرد وتمامت ملك دنيا در تصرف او آمد، وشهرها بنا كرد: چون قهندز ومرو در خراسان، وآمل در طبرستان. واول كسى كه پارسى نوشت او بود، ونخست كس كه تاج بر سر نهاد او بود. ومدت ملك او بروايتى سى سال بود، وبروايتى يك هزار وسى. والله اعلم بحقايق الاحوال والحمد على كل حال.

الرابع جمشيد

از فرزندان ايتكمد بن هوشنگ بود، جمشيد بن حرمه بن نكهان [1] . بس خوب روى بود. بروايت مقدسى از تاريخ طبرى برادر طهمورث بود، مملكت هفت اقليم بگرفت. واو ولى عهد مهتر ادريس بود عليه السّلام. جهان را آبادان كرد واسباب پادشاهى وجنگ بيرون آورد، جنانك [2] سراپرده ونوبت وطبل وعلم ودمامه، واز آهن سلاح كرد، چنانچه شمشير وزره وجوشن وزين ولگام وترتيب لشكرها وضع كرد، وافريشم وقزينه [3] وكتان بكشيدند وبرشتند وجامها بافتند. بفرمان او در بندها وقفل وكليد نهاد، وكاسه وخوان تخريج كرد وخلق را چهار گروه كرد: يك فوج از جهت لشكر وجنگ. دوم از براى زراعت وسيم را از جهت خريد وفروخت وتجارت. وچهارم گروه را از براى علم وشريعت ومحافظت دين را. وپيلان را مسخر كرد، وگردون [4] از براى بار كشيدن بيرون آورد، ودر عهد او علم نجوم قوت گرفت وافسونها ظاهر شد وجن او را مسخر شدند، وديوان بفرمان او سيماب از كوهها بيرون آوردند وشيشه وگوهرها وخشت پخته وگچ وآهك وگرمابه در عهد او تخريج كردند وچون از ملك او چهار صد سال [5] بگذشت، شيطان او را از راه ببرد وكافر شد، ودعوى خدايى [6] كرد، خاك در دهنش باد. چهار صد سال ديگر در كفر بود، حق تعالى ملك او را زوال آورد. بيوراسپ كافر ساحر ظاهر شد از زمين مشرق، او را قهر كرد، از پيش او بگريخت.

[1] كذا. براى شرح (ر: 10)

[2] كذا، كه املاى قديم است.

[3] اصل: قرينه. پ: قرينه طبرى گويد: يغزل الابريسم والقز والكتان. قز معرب كثر ابريشم كم بهاست (غياث) بلعمى در ترجمه طبرى درين موقع قزينه آورده كه صحيح بنظر مىيد.

[4] گردون: آله حمل ونقل كه داراى چرخ وعراده باشد.

[5] راورتى: 700 سال.

[6] اصل: خداى.