وبعد ازين ذكر ملوك خلج، كه از جمله دولت سلطان كريم قطب الدين رحمه الله بودند، ودر اعداد بندگان سلطان معز الدين محمد سام طاب مرقدهم درين طبقه آورده ميشود، تا خوانندگان را بر ذكر تمام ملوك وامراء هندوستان اطلاع افتد ونويسنده را بدعاى خير ياد آرند، ودوام دولت سلطان زمان، وشهنشاه اهل ايمان ناصر الدين والدنيا سلطان حال را از حضرت واجب الوجود در خواهد [1] ملك تعالى آن دولت (را) تا قيام قيامت باقى داراد.

الخامس الملك الغازى [اختيار الدين] محمد بختيار [2] الخلجى بديار لكهنوتى

ثقات تغمدهم الله برحمته، چنين روايت كرده اند: كه اين محمد بختيار خلج غور وبلاد گرمسير بود، ومردى جلد وتا زنده ودلير وشجاع وفرزانه وكاردان واز قبايل خود بطرف غزنين وحضرت سلطان معز الدين آمد، واو را در ديوان عرض بسبب آنچه [3] حال او در نظر صاحب ديوان عرض، مختصر نمود قبول نكرد [ند] واز غزنين بطرف هندوستان آمد، چون بحضرت دهلى رسيد، هم بسبب آنچه (در نظر ديوان عرض جمالى نداد، قبول نيافت، از دهلى بطرف بداون رفت بخدمت مقطع بداون سپهسالار هزبر الدين حسن [4] ارنب، او را مواجبى قرار افتاد) [5] وبعد از چندگاه بطرف اوده رفت بخدمت

[1] مط: ناصر الدنيا والدين محمود السلطان قسيم أمير المؤمنين از حضرت واجب الوجود در خواهند.

[2] راورتى: محمد بن بختيار

[3] مط: آنكه

[4] يك نسخه ماخذ مط: حسين ازنب. راورتى: حسين اديب.

[5] كلمات بين قوسين از (در نظر، تا افتاد) در اصل نيست، از مط گرفته شد، در اصل عوض آن جملات نامربوط ذيل آمده، چون راورتى هم با متن مط موافق است، بنابران جمل ذيل ترك شد:

(در ديوان عرض در نيامد رد شد، محمد محمود عم بختيار بود، در غزنين چون مصاف شد، كوله شكسته شد، على ناگورى بخدمت برادران مادو(مط: برادر ايستاد) محمد محمود [را بر خود نگاه داشت، چون مقطع ناگور شد] محمد محمود را طبل وعلم داد [و] چون مقطع قنوج شد، كشتندى او را داد، وچون او شهادت يافت محمد بختيار بجاى او مقطع شد) اين جمل در حاشيه مط به استناد يك نسخه خطى نقل شده، كه اختلاف آن با متن اصل، ذريعه علايم مخصوصه نشان داده شد. در (پ) چنين است: هم بسبب آنچه حال او در نظر صاحب ديوان عرض مختصر نمود وقبول نكردند از غزنين به طرف هندوستان آمد، چون به حضرت دهلى رسيد، هم بسبب آنچه در نظر ديوان عرض نيامد، زد محمد محمود غم ... ربود در غزنين چون مصاف شد الخ ...