ومنهاج سراج (را) كه داعى اين دولت است، قضا وخطابت وامامت واحتساب وكل امور شرعى وتشريفات فاخر وانعامات وافر ارزانى داشت، حق تعالى دستگير (ى) روح مطهر وقالب معطر آن پادشاه غازى كريم وعادل عالم پرور گرداناد [1] .
ودوم ماه ربيع الاول [2] همين سال، از پاى قلعه مراجعت فرمود وبقدر يك فرسنگ از پاى قلعه، بطرف حضرت لشكرگاه كرد، ونوبت سلطنت در ان مقام پنج شد، وچون بحضرت باز آمد، در شهور سنه احدى وثلاثين وستمائة [3] ، لشكر اسلام را بطرف بلاد مالوه برد، وحصن شهر بهيلسان [4] را بگرفت وبتخانه كه سيصد سال بود تا آنرا عمارت ميكردند، ورفعت او بقدر صد و (پنج) [5] گز بود خراب كرد (و از آنجا بطرف اجين نگرى رفت وبتخانه مهاكال ديو را خراب كرد) [6] وتمثال بكرماجيت [7] كه پادشاه اجين نگرى بوده است، واز عهد او (تا بدين وقت) از يك هزار ودويست [8] سال است، وتواريخ هندوان از عهد او مينويسند، وچند تمثال ديگر: كه از برنج ريخته بودند، با سنگ مهاكال [9] بحضرت دهلى آورد، ودر شهور سنه ثلاث وثلثين وستمائة، لشكرهاى هندوستان بطرف بنيان [10] برد، در ان سفر ضعف بر ذات مبارك او مستولى شد [11] ، وچون بسبب زحمت نفسانى از آنجا مراجعت كرد، روز چهارشنبه چاشتگاه غره شعبان باختيار منجمان بحضرت دهلى كه دار الملك جلالى بود، در عمارى [12] نشسته در آمد بعد از نوزده روز چون مرض او قوى شد، در روز دوشنبه بيستم ماه شعبان سنه ثلث ثلاثين
[1] اصل: گرداند
[2] متن مط: ربيع الآخر. حاشيه مط: ربيع الاول. راورتى: ربيع الآخر
[3] مط وراورتى: 632 يكى از نسخ ماخذ مط: 631
[4] اصل وپ: ننلسان.
متن مط: بهيلسا. ديگر نسخ: بهيلسان، بيلستان. راورتى: بهلسان. بقرار آئين اكبرى (ج 2 ص 96) بهيلسه در سر كار ايسين صوبه مالوه بود ومسكن راجپوت. كه ضبط مط بدان نزديكتر است، در كتاب الهند البيرونى بهيلسه است، كه آنرا بنام بهايليشه راب النوع آفتاب ميخواندند.
[5] پ: ندارد
[6] پ: را خراب كرد، ندارد.
[7] اصل: مكواجيت
[8] كذا در اصل.
متن مط: 1316 سال، حاشيه مط: 1200، ايليوت وراورتى: 1316. در بعضى نسخ: 1200
[9] پ: مها كل. اما نام اجين نگرى در ايليوت تنها اجين است (2: 324)
[10] اصل: بنبان.
متن مط وپ: بنيان. حاشيه مط: بدهيان، بيانه، راورتى: بنيان، بنبان، فرشته وبدايونى وطبقات اكبرى: ملتان رك: 43)
[11] مط: گشت
[12] عمارى: محمل شتر وپيل وگردون كه ذريعه اسپ يا گاو كشند (غياث) .