از ميان كوهها بيرون آمدند، وبر ولايت طمغاج زدند، ودست گشاده كردند وبدوانيدند، وخلقى را بزير تيغ آوردند، وچون خبر [خروج] چنگيزخان منتشر گشت، وبه آلتون خان رسيد، گمان برد: كه مگر آن سيصد هزار سوار كه محافظت راه ودره [1] مى كردند منهزم شدند، وبه قتل وتاراج آمدند، دل آلتون خان وجمله اهل بلاد طمغاج بشكست، وچون خبر عزيمت (و) نهب وقتل وتاراج بدان لشكر رسيد، كه محافظت آن سر راه مى كردند، از هيبت آن حال متفرق شدند، وكشته واسير گشتند، وچنگيزخان بر ولايت تغر [2] وتبت وطمغاج استيلا يافت، وبدر شهر طمغاج وبدار الملك التون خان آمد، ومدت چهار سال بر در شهر بود [در شهر] منجنيق نهادند، وبينداختند، چون سنگ وخشت وغيره آن كم شد [3] پس هر چه آهن وروى ومس وسرب وارزيز [4] بود، همه در منجنيق بينداخت [5] پس بالشت [6] زر ونقره، بعوض سنگ در منجنيق (مى گذاشتند وبيرون مى) انداختند.

ثقات چنين روايت كنند [7] كه: در ان مدت چنگيزخان فرمان داده بود تا هيچ كس از لشكر (مغل) بدان زر ونقره التفات نه نمايد [8] واز ان موضع كه افتاده است برنگيرند [9] بعد (از) مدت چهار سال كه آن شهر فتح شد والتون خان بگريخت، وپسرش ووزيرش بدست چنگيزخان اسير گشتند، فرمان داد: تا از دفاتر خازن ومشرفان خزاين التون خان تقدير نسخت زرها حاصل كردند، (كه چند بالشت زر ونقره بيرون انداختند، بحكم آن نسخه ها جمله زر ونقره طلب كردند) وبدست

[1] مط ومب: محافظت آن دره سر راه مى كردند

[2] كذا در اصل ومط ومب،

[3] راورتى در متن ترجمه (ثغر) نوشته كه عربى وجمع آن ثغور است ولى در حاشيه گويد كه در نسخ خطى بصور، مختلف: يغر، بغر، بعز، نعر وهم بدون نقطه آمده ولى تغر بقول اين خرداد به ملك اقوام غز بود، كه تغر خاقان ناميده مى شد، وپايتخت وى ارل، است، تغرغز يا تغزغز كه ارباب ممالك مسالك آورده اند باين نام نزديكى دارد

[4] از زيز بمعنى قلعى است كه در عربى رصاص گويند (فرهنگ نظام)

[5] مط ومب: بينداختند

[6] بالشت كه بمعنى بالش يعنى تكيه است در اين جا مطابق نمىيد، ارباب فرهنگ بالش را بمعنى زر مقدار هشت مثقال ودو دانگ طلا هم آورده اند، كه در قديم نزد پادشاهان اتراك مصطلح بود (برهان) شايد در قديم اين بالش طلائى را هم بالشت مى گفتند:

[7] مط ومب: كرده اند

[8] مب: ننمايند

[9] مط ومب: برنگيرد.