كه دست داد، استمداد نمود، وحال شر ملاحده وفساد ايشان در بلاد اسلام باز گفت: وچنان تقرير كردند، كه در حضور منكوخان را، از راه صلابت مسلمانى ودين كلمات درشت [1] گفت، چنانچه غضب (و تكبر) ملك دارى، بر منكوخان مستولى شد، وضبط وتصرف پادشاهى او را بلفظ عجز وضعف ياد كرد، منكوخان گفت: قاضى در مملكت ما چه عجز مشاهده كرده است؟ كه ازين جنس كلمات موحش بر زبان ميراند؟

قاضى شمس الدين گفت عجز وراى اين [2] چه باشد- كه جماعتى ملاحده قلعه چند را بنا ساخته اند، ودين آن جماعت بر خلاف دين ترسائى، وخلاف دين مسلمانى ومغلى است، وبمالى شما را غرور ميدهند- ومنتظر آنكه اگر دولت شما اندك [3] فتور پذيرد، آن جماعت از ميان كوهها وقلاع خروج كنند، وباقى ماندگان اهل اسلام را بر اندازند، واز مسلمانى نشانى نه گذارند.

اين معنى خاطر منكوخان (را) باعث ومحرض آمد، بر قمع قلاع [و بلاد] ملحدستان وقهستان الموت، فرمان شد [4] تا لشكرها (ى تركستان) كه در ديار ايران وعجم بودند، از خراسان وعراق روى بديار قهستان وبلاد [5] الموت نهادند، ودر مدت ده سال يا زيادت جمله شهرها وقلاع بكشادند، وتمامت ملاحده را بزير تيغ آوردند، مگر عورات واطفال نارسيده (و) باقى تمام را بدوزخ فرستادند، وآيت كذلك نولى بعض الظالمين بعضا، [6] سر قدر ظاهر گردانيد.

اين داعى (را) كه منهاج سراج است، وكاتب اين طبقات ومؤلف اين تواريخ، سه كرت بدان ديار، بوجه رسالت سفر افتاده است، كرت اول از حصار تولك در شهور احدى وعشرين وستمائة، بعد از آنكه خراسان از لشكر مغل خالى شده بود، وبسبب نايافت جامه وما يحتاج اندك، كه از وقائع كفار خلاص يافته بودند، ودر ضيق معيشت مانده، از قلعه تولك

[1] اصل: در شب

[2] مط ومب: عجز دارى چه باشد،

[3] مط ومب:

اندكى-

[4] مط ومب: فرمود.

[5] مط ومب: وقلاع الموت

[6] قرآن، الانعام 130